Máy xay bột là thiết bị không thể thiếu trong nhiều hộ gia đình, cơ sở sản xuất nhỏ và các nhà hàng, đặc biệt là trong việc chế biến thực phẩm như gạo, đậu, bột nếp… Tuy nhiên, nếu sử dụng sai cách, không chỉ làm giảm hiệu quả và chất lượng bột thành phẩm mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây hư hỏng thiết bị, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng người vận hành. Bài viết sau sẽ hướng dẫn sử dụng máy xay bột đúng cách để đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình sử dụng. 
1. Yêu cầu trước khi sử dụng máy xay bột
Thiết bị xay bột hiện nay được phân làm 2 loại chính đó là máy xay bột sử dụng lưỡi xay và máy xay sử dụng cối xay. Tại bài viết này chúng tôi xin đề cập đến dòng máy sử dụng cối xay. 1.1. Chọn vị trí đặt máy xay hợp lý
- Đặt máy ở nơi bằng phẳng, khô ráo và chắc chắn.
- Tránh khu vực dễ rung lắc hoặc gần các nguồn nước có thể gây chập điện.
- Đảm bảo không gian xung quanh máy đủ thoáng để người vận hành dễ dàng quan sát và điều khiển.
1.2. Kiểm tra nguồn điện sử dụng
- Hiện tại, đối với thiết bị này có 2 loại đó là loại sử dụng trong gia đình và loại sử dụng công nghiệp tương ứng với điện áp 220V hoặc 380V.
- Đảm bảo ổ cắm điện không bị lỏng, dây điện không hở hoặc rách.
- Không sử dụng máy khi điện chập chờn hoặc thiếu ổn định.
1.3. Vệ sinh và kiểm tra máy trước khi vận hành
- Vệ sinh các bộ phận như phễu nạp, cối nghiền, lưỡi dao, ống xả bột.
- Lau khô hoàn toàn để tránh nguy cơ bị rò rỉ điện và đảm bảo an toàn vệ sinh.
- Kiểm tra các bu lông, ốc vít và siết chặt nếu thấy lỏng lẻo.
- Quan sát dây dẫn điện, động cơ xem có dấu hiệu mòn, cháy hoặc hư hại không.
2. Các bước sử dụng máy xay bột đúng cách
2.1. Sử dụng máy xay bột khô
Máy xay bột khô dùng để nghiền nguyên liệu như gạo, đậu, ngũ cốc… thành bột mịn.
Các bước thực hiện:
Bước 1: Lắp mặt sàng/lưới nghiền phù hợp với độ mịn mong muốn.
Bước 2: Buộc chặt túi vải hoặc thùng chứa ở cửa ra để chứa bột thành phẩm.
Bước 3:Khởi động máy bằng cách bật công tắc, cho máy chạy không tải khoảng 30 giây để động cơ ổn định.
Bước 4: Từ từ cho nguyên liệu vào phễu nạp, không đổ ồ ạt gây tắc nghẽn.
Bước 5: Sau khi hết nguyên liệu, để máy chạy thêm 1–2 phút để nghiền sạch bột còn sót. Và tắt máy, rút điện và tiến hành vệ sinh toàn bộ máy.
*** Lưu ý khi sử dụng:
- Không ép máy chạy quá tải, cần điều chỉnh lượng nguyên liệu phù hợp.
- Trong quá trình nghiền, nếu nghe tiếng động lạ, phải ngắt máy và kiểm tra ngay.
2.2. Sử dụng máy xay bột nước
Máy xay bột nước thường dùng để xay gạo làm bánh cuốn, bánh xèo, bánh bèo, hoặc đậu nành để làm sữa đậu.
Các bước thực hiện như sau:Bước 1: Ngâm nguyên liệu (gạo, nếp, đậu…) trong nước ít nhất 6–8 tiếng để mềm và dễ nghiền.Bước 2: Đổ nguyên liệu đã ngâm cùng nước vào máy theo tỉ lệ phù hợp (thường là 1:1 hoặc theo hướng dẫn riêng từng dòng máy).Bước 3: Khởi động máy, cho nguyên liệu từ từ vào cối nghiền.Bước 4: Quan sát lượng nước, tránh để loãng hoặc đặc quá gây kẹt máy.Bước 5: Sau khi xay xong, tắt máy, rút điện và vệ sinh kỹ các bộ phận tiếp xúc với nguyên liệu.*** Lưu ý khi sử dụng:- Không để máy xay nước hoạt động liên tục quá lâu để tránh nóng mô-tơ.- Đảm bảo nước không tràn vào các bộ phận điện của máy. 3. Lưu ý đảm bảo an toàn khi sử dụng máy xay bột
3.1. Cẩn trọng khi chạm tay vào máy
- Nguy cơ bị điện giật cao nếu tay ướt chạm vào công tắc, phích cắm hoặc thân máy.
- Luôn lau tay khô trước khi thao tác với thiết bị điện.
3.2. Chú ý thời gian vận hành
- Sau mỗi 1–2 giờ sử dụng, nên cho máy nghỉ 10–20 phút để động cơ hạ nhiệt.
- Điều này giúp tăng tuổi thọ máy và tránh cháy mô-tơ.
3.3. Không vượt quá công suất máy
- Trước khi sử dụng, đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và thông số kỹ thuật của máy.
- Không nên xay quá nhanh, quá nhiều nguyên liệu trong một lần.
3.4. Bảo trì và vệ sinh máy định kỳ
- Sử dụng xong cần phải vệ sinh lại máy tránh để lại cặn bột gây mốc nấm
- Bảo dưỡng định kỳ 3–6 tháng/lần, thay dầu mỡ, kiểm tra linh kiện điện.
- Kiểm tra lưỡi dao hoặc đá nghiền, nếu bị mòn cần thay thế.
3.5. Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm
- Máy phải được lau chùi trước và sau mỗi lần xay.
- Không để máy ẩm ướt, bị mốc hoặc bám cặn, đặc biệt là máy xay bột nước.
Việc sử dụng máy xay bột đúng cách không chỉ đảm bảo an toàn cho người vận hành mà còn giúp kéo dài tuổi thọ của thiết bị và cho ra bột thành phẩm đạt chất lượng cao nhất. Từ khâu chuẩn bị đến quá trình vận hành và bảo dưỡng, mỗi bước đều cần được thực hiện cẩn thận và đúng quy trình. Hãy là người tiêu dùng thông minh, sử dụng máy đúng hướng dẫn để vừa tiết kiệm chi phí sửa chữa, vừa đảm bảo an toàn cho sức khỏe gia đình và người sử dụng.
