Khi sản lượng đóng gói tăng, nhiều cơ sở cân nhắc chuyển từ máy bọc màng co bán tự động sang tự động. Tuy cùng thực hiện công đoạn bọc, hàn và co màng, hai dòng máy có khác biệt rõ về cách vận hành, năng suất, nhân công và mức độ kết nối dây chuyền.

1. Máy bọc màng co bán tự động và tự động khác nhau ở đâu?
Khác biệt dễ nhận thấy nhất nằm ở mức độ tham gia của người vận hành trong mỗi chu kỳ đóng gói.
a. Máy bọc màng co bán tự động
Với máy bán tự động dạng L-sealer, người vận hành thường phải đặt sản phẩm lên vị trí làm việc, đưa hoặc kéo màng qua sản phẩm, căn chỉnh rồi thực hiện chu kỳ hàn cắt. Sau đó, sản phẩm được chuyển sang buồng co để màng co ôm sát sản phẩm.
Máy bán tự động thường phù hợp với:
- Cơ sở có sản lượng thấp đến trung bình.
- Sản phẩm thay đổi kích thước tương đối thường xuyên.
- Đóng gói theo từng lô, không cần chạy liên tục cả ca.
- Muốn giảm bớt thao tác thủ công nhưng chưa cần tự động hóa toàn bộ.
- Chưa có sẵn hệ thống băng tải cấp liệu.

b. Máy bọc màng co tự động
Ở máy tự động, nhiều công đoạn có thể được thực hiện liên tục thông qua băng tải, cảm biến và hệ thống điều khiển. Sản phẩm được cấp vào theo đúng vị trí và điều kiện thiết lập, máy có thể tự nhận sản phẩm, thực hiện hàn cắt rồi chuyển sang công đoạn tiếp theo mà không cần người vận hành khởi động từng chu kỳ.
Một số dây chuyển máy tự động còn có thể kết nối với băng tải đầu vào hoặc các thiết bị khác trong dây chuyền. Điều này phù hợp hơn với cơ sở cần đóng gói liên tục và muốn giảm các thao tác lặp lại của công nhân.
Có thể hiểu đơn giản:
- Bán tự động: người vận hành vẫn tham gia vào từng chu kỳ đóng gói.
- Tự động: máy đảm nhiệm phần lớn chu trình sau khi sản phẩm được cấp vào đúng điều kiện.
Tuy nhiên, máy tự động vẫn cần người cài đặt thông số, kiểm tra màng, theo dõi nhiệt độ, băng tải, bộ phận hàn và xử lý khi có lỗi.
2. So sánh máy bọc màng co bán tự động và tự động theo nhu cầu thực tế
Khi chọn đầu tư máy bọc màng co nhiệt , chỉ nhìn vào năng suất tối đa của máy chưa đủ để đánh giá khả năng đáp ứng thực tế. Một thiết bị có tốc độ cao nhưng khâu cấp sản phẩm phía trước không theo kịp thì năng suất toàn dây chuyền vẫn bị giới hạn.
Tiêu chí |
Máy bán tự động |
Máy tự động |
Cấp sản phẩm |
Người vận hành tham gia nhiều hơn |
Có thể cấp bằng băng tải/cơ cấu tự động |
Hàn, cắt màng |
Máy thực hiện theo chu kỳ |
Máy thực hiện theo chu trình tự động |
Co màng |
Có thể tích hợp buồng co |
Có thể tích hợp và liên kết liên tục |
Nhân công |
Cần tham gia nhiều hơn |
Giảm thao tác lặp lại |
Năng suất |
Phụ thuộc nhiều vào thao tác cấp liệu |
Ổn định hơn khi cấp liệu đều |
Đổi sản phẩm |
Linh hoạt hơn với lô nhỏ |
Cần căn chỉnh theo quy cách |
Kết nối dây chuyền |
Hạn chế hơn tùy cấu hình |
Thuận lợi hơn |
Mặt bằng |
Thường gọn hơn |
Thường cần nhiều không gian hơn |
Chi phí đầu tư |
Thường thấp hơn |
Thường cao hơn |
Phù hợp |
Quy mô nhỏ, vừa, nhiều quy cách |
Sản lượng lớn, ổn định, chạy liên tục |
3. Nên chọn máy bọc màng co bán tự động hay tự động?
Không phải cứ máy tự động là phù hợp hơn với dây chuyền đóng gói. Lựa chọn nên dựa vào quy mô đóng gói, số lượng sản phẩm, cách vận hành hiện tại và định hướng mở rộng của doanh nghiệp.
a. Nên chọn máy bọc màng co bán tự động khi
Máy bán tự động thường phù hợp với những cơ sở chưa cần vận hành liên tục hoặc vẫn muốn người lao động chủ động trong từng công đoạn. Có thể cân nhắc khi:
- Sản lượng cần co màng mỗi ngày chưa quá lớn.
- Sản phẩm đóng màng co có nhiều kích thước hoặc thường xuyên thay đổi.
- Chưa có hệ thống băng tải cấp liệu tự động.
- Người vận hành vẫn cần trực tiếp đưa sản phẩm vào máy và kiểm soát từng sản phẩm.
- Muốn giảm bớt thao tác đóng gói thủ công nhưng chưa cần đầu tư cả dây chuyền.
Chẳng hạn, các cơ sở đóng gói bánh kẹo, hộp thực phẩm, mỹ phẩm, văn phòng phẩm hoặc hàng theo đơn có sản lượng thay đổi giữa các ngày có thể cân nhắc máy L-sealer bán tự động.

b. Nên chọn máy bọc màng co tự động khi
Khi sản lượng tăng cao và quy trình đóng gói cần vận hành liên tục, máy tự động sẽ phù hợp hơn với nhu cầu sản xuất ổn định. Cấu hình này đáng cân nhắc khi:
- Sản lượng đóng gói màng co lớn và tương đối ổn định.
- Sản phẩm được đưa vào máy liên tục theo dây chuyền.
- Muốn giảm các thao tác lặp lại của người vận hành.
- Cần duy trì tốc độ đóng gói ổn định trong thời gian dài.
- Có nhu cầu kết nối với băng tải hoặc các thiết bị ở công đoạn trước và sau.
- Doanh nghiệp đã có hoặc đang xây dựng dây chuyền đóng gói tự động.
Đặc biệt, khi sản phẩm có kích thước tương đối đồng đều và được cấp liệu đều đặn, máy tự động sẽ dễ phát huy khả năng vận hành liên tục và đồng bộ hơn.
Ngược lại, nếu sản phẩm phải thay đổi liên tục hoặc sản phẩm đưa vào máy không đều, nên cân nhắc khi đầu tư máy tự động công suất cao đã mang lại hiệu quả tương xứng.
4. 5 Điều cần kiểm tra trước khi quyết định mua máy
Sau khi chọn máy bán tự động hay tự động, không nên chỉ nhìn vào năng suất công bố. Cần đối chiếu thêm sản phẩm, loại màng và cách bố trí dây chuyền để chọn đúng cấu hình.
a. Kiểm tra kích thước sản phẩm
Đo chiều dài × rộng × cao, đồng thời xác định kích thước lớn nhất và nhỏ nhất cần đóng gói. Với máy L-sealer, cần đảm bảo sản phẩm nằm trong giới hạn khung hàn. Nếu kích thước thay đổi nhiều, nên kiểm tra kỹ không gian thao tác và khung máy.
b. Kiểm tra loại màng co
Xác định máy có phù hợp với màng co POF, PVC, PE hay loại màng đang sử dụng hay không. Đồng thời kiểm tra độ dày và kích thước cuộn màng. Nên chạy thử bằng chính loại màng dự kiến dùng để đánh giá khả năng hàn và co nhiệt.
c. Tính sản lượng đóng gói màng co theo giờ
Không nên chỉ tính tổng sản phẩm/ngày. Cần xác định sản lượng cần hoàn thành trong mỗi giờ, nhất là vào thời điểm cao điểm. Ngoài thời gian chạy máy, cần tính cả thời gian thay màng, đổi sản phẩm, vệ sinh và xử lý sự cố.

d. Kiểm tra khả năng kết nối dây chuyền
Máy tự động sẽ khó phát huy công suất nếu sản phẩm vẫn phải đưa vào thủ công. Nếu đã có băng tải cấp liệu hoặc cần kết nối với công đoạn khác, nên chọn cấu hình có khả năng đồng bộ để tránh máy chạy nhanh nhưng toàn dây chuyền vẫn bị chậm.
e. Kiểm tra buồng co
Ngoài bộ phận hàn, cần xem kích thước buồng co, tải trọng băng tải, tốc độ di chuyển và khả năng điều chỉnh nhiệt. Buồng co phù hợp giúp màng co đều hơn và hạn chế tình trạng co chưa đủ hoặc quá nhiệt.
Trước khi chốt máy, nên chạy thử bằng chính sản phẩm và loại màng doanh nghiệp đang sử dụng. Qua đó có thể đánh giá thực tế kích thước máy, tốc độ đóng gói, đường hàn và độ ôm của màng thay vì chỉ dựa vào thông số trên catalogue.