Máy Xát Gạo Bao Lâu Nên Bảo Dưỡng Một Lần?

Nhiều người sử dụng máy xát gạo hằng ngày nhưng lại ít quan tâm đến việc bảo dưỡng định kỳ. Chỉ khi máy chạy yếu, gạo xát không đều hoặc tốn điện hơn bình thường mới bắt đầu kiểm tra. Thực tế, nếu biết thời điểm bảo dưỡng phù hợp ngay từ đầu, bạn có thể hạn chế hỏng hóc và tiết kiệm đáng kể chi phí sửa chữa.

1. Máy xát gạo bao lâu nên bảo dưỡng 1 lần là hợp lý?

1.1 Bảo quản theo tần suất và mức độ sử dụng

Đối với hộ gia đình (xay xát ít)

Thường chỉ sử dụng không thường xuyên, mỗi lần xát một lượng nhỏ. Với khách hàng thuộc nhóm này, bạn chỉ cần bảo dưỡng khoảng 3 - 6 tháng/lần là đủ. Vì máy không hoạt động liên tục nên tốc độ hao mòn khá chậm, chủ yếu là kiểm tra và vệ sinh định kỳ để tránh bụi bẩn tích tụ.

Đối với cơ sở kinh doanh nhỏ (vài chục kg/ngày)

Máy bắt đầu hoạt động đều hơn mỗi ngày, thời gian chạy nhiều hơn. Lúc này, các bộ phận như trục xát, dây curoa, bạc đạn sẽ mòn nhanh hơn so với dùng gia đình. Mốc hợp lý thường rơi vào khoảng 1  -  3 tháng/lần.

Đối với xưởng xay xát (hoạt động liên tục)

Nhóm khách hàng có cường độ sử dụng cao nhất, máy có thể chạy gần như cả ngày. Nếu không bảo dưỡng thường xuyên, máy xuống cấp rất nhanh. Vì vậy, lịch bảo dưỡng nên duy trì ở mức 2 -  4 tuần/lần, thậm chí kiểm tra nhanh hàng tuần.

1.2 Máy xay xát bao lâu nên bảo dưỡng theo từng bộ phận

Rất mà nhiều khách hàng hay bỏ qua là máy không hỏng cùng lúc, mà hỏng theo từng bộ phận. Vì vậy bạn nên chia nhỏ ra để kiểm tra theo từng linh kiện, bảo dưỡng sẽ nhẹ nhàng và tiết kiệm hơn rất nhiều.

Bạn có thể tham khảo cách theo dõi như sau:
- Dao xát / trục xát: Đây là bộ phận làm việc trực tiếp với gạo nên mòn khá nhanh. Nên kiểm tra mỗi tháng và thường sẽ cần thay sau 3 - 6 tháng tùy mức độ sử dụng.
- Dây curoa: Dễ bị giãn hoặc trượt sau một thời gian vận hành. Nên kiểm tra độ căng mỗi 1 - 2 tháng. Nếu để trượt lâu sẽ gây hao điện và giảm hiệu suất máy.
- Bạc đạn (vòng bi): Không cần thay thường xuyên nhưng cần tra mỡ định kỳ khoảng 3 tháng/lần. Nếu nghe tiếng kêu lạ hoặc thấy rung, đó là dấu hiệu nên kiểm tra ngay.
- Hệ thống sàng lọc:  Đây là phần rất dễ bị tắc do bụi và tạp chất. Tốt nhất nên vệ sinh hàng tuần, đặc biệt nếu nguyên liệu đầu vào không sạch.

1.3 Vì sao không nên chờ máy hỏng mới bảo dưỡng

Tâm lý “máy còn chạy được thì cứ dùng tiếp” là điều rất dễ gặp, nhất là với các cơ sở nhỏ. Nghe thì có vẻ tiết kiệm, nhưng nếu nhìn dài hạn thì lại khá tốn kém.
- Chi phí sửa chữa lớn có thể cao hơn 3 - 5 lần so với bảo dưỡng định kỳ
- Khi máy xuống cấp, chất lượng gạo xát không còn đẹp, dễ gãy, dễ lẫn tạp 
- Trường hợp xấu hơn là máy dừng đột ngột, đặc biệt vào lúc đang có đơn hàng 

2. Hướng dẫn bảo dưỡng máy xay xát gạo đúng cách, tiết kiệm chi phí

2.1 Các bước bảo dưỡng cơ bản tại nhà

Vệ sinh buồng xát sau mỗi ngày sử dụng
Sau khi xay xát xong, bên trong máy thường còn sót lại cám, bụi hoặc hạt gạo vỡ. Nếu để lâu ngày, những phần này sẽ tích tụ, gây tắc nghẽn và làm giảm hiệu suất máy. Chỉ cần dành vài phút làm sạch là đã hạn chế được khá nhiều vấn đề.

Kiểm tra và siết lại các ốc vít
Trong quá trình máy hoạt động, rung lắc là điều khó tránh. Lâu dần, các ốc vít có thể bị lỏng mà bạn không để ý. 

Tra dầu, mỡ vào các vị trí chuyển động
Những bộ phận như bạc đạn, trục quay nếu thiếu bôi trơn sẽ nhanh mòn và phát ra tiếng kêu. Không cần quá nhiều, chỉ cần tra đúng vị trí và đúng lượng là đủ.

Làm sạch sàng và loại bỏ tạp chất
Sàng là nơi dễ bị bám bụi và tắc nhất, đặc biệt khi nguyên liệu không sạch. Nếu không vệ sinh thường xuyên, gạo xát ra sẽ không đều, thậm chí còn lẫn tạp.

2.2 Khi nào nên gọi kỹ thuật chuyên nghiệp

Dù có thể tự bảo dưỡng cơ bản, nhưng không phải lúc nào bạn cũng nên tự xử lý. Có những dấu hiệu nếu cố làm có thể khiến tình trạng nặng hơn.
- Motor có dấu hiệu yếu hoặc có mùi khét: thường là dấu hiệu liên quan đến điện hoặc cuộn dây bên trong. Nếu không có chuyên môn, rất khó xử lý triệt để.
- Máy bị lệch trục, chạy không cân: Khi trục không còn thẳng, máy sẽ rung mạnh và ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống. Trường hợp này cần dụng cụ và kỹ thuật căn chỉnh chính xác.
- Tiếng kêu lớn, rung mạnh kéo dài: Nếu đã tra dầu, siết ốc mà vẫn không cải thiện, khả năng cao là máy đang gặp vấn đề sâu hơn bên trong.
Trong những tình huống này, gọi kỹ thuật sớm sẽ giúp bạn tránh được những hỏng hóc nặng và chi phí sửa chữa lớn hơn về sau.

2.3 Mẹo giúp kéo dài thời gian giữa các lần bảo dưỡng

Ngoài việc bảo dưỡng định kỳ, cách bạn sử dụng máy mỗi ngày cũng ảnh hưởng rất nhiều đến độ bền. Bạn nên thay đổi một vài thói quen nhỏ nhưng mang lại hiệu quả khá rõ:
- Không chạy máy quá tải liên tục:Nhiều khách hàng vì muốn nhanh nên cho máy hoạt động hết công suất trong thời gian dài. Điều này làm máy nóng nhanh và hao mòn mạnh hơn.
- Chọn nguyên liệu sạch, ít tạp chất: Gạo lẫn đá, sạn hoặc rác nhỏ không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng xát mà còn làm mòn nhanh các bộ phận bên trong.
- Cho máy nghỉ sau mỗi vài giờ vận hành: Máy cũng giống như con người, chạy liên tục sẽ “đuối”. Chỉ cần cho nghỉ ngắn 10 - 15 phút là đã giúp giảm nhiệt và tăng tuổi thọ đáng kể.
- Vệ sinh ngay sau khi sử dụng: Làm ngay lúc vừa dùng xong sẽ dễ hơn nhiều so với để lâu ngày mới xử lý.
Trên đây là những chia sẻ giúp bạn hiểu rõ máy xay xát bao lâu nên bảo dưỡng 1 lần và cách chăm máy đúng cách. Hy vọng bạn có thể áp dụng linh hoạt để máy luôn bền, chạy ổn định và hạn chế tối đa chi phí sửa chữa.