Máy đo pH dạng bút dễ sử dụng nhưng nếu hiệu chuẩn hoặc thao tác sai, kết quả đo có thể bị lệch. Nắm rõ cách sử dụng và hiệu chuẩn máy đo pH dạng bút dưới đây sẽ giúp bạn thực hiện phép đo đúng cách, hạn chế sai số và duy trì thiết bị hoạt động ổn định lâu dài.
1. Cách hiệu chuẩn máy đo pH dạng bút đúng cách
Hiệu chuẩn là bước quan trọng trước khi thực hiện những phép đo cần độ chính xác cao. Quá trình này giúp máy thiết lập lại giá trị tham chiếu và hạn chế sai lệch trong quá trình đo mẫu.
Tùy từng model, máy có thể hỗ trợ hiệu chuẩn một điểm, hai điểm hoặc ba điểm. Vì vậy, trước khi thực hiện, bạn nên kiểm tra hướng dẫn đi kèm để sử dụng đúng chế độ hiệu chuẩn.
Ngoài phương pháp hiệu chuẩn, tần suất hiệu chuẩn máy đo pH cũng cần được xác định phù hợp với model, tần suất sử dụng và yêu cầu về độ chính xác của từng công việc.
a. Khi nào cần hiệu chuẩn bút đo pH?
Không phải tất cả trường hợp đều yêu cầu hiệu chuẩn lại máy sau mỗi lần đo. Tuy nhiên, bạn nên thực hiện hiệu chuẩn khi máy mới sử dụng, lâu ngày không hoạt động hoặc vừa thay điện cực.
Ngoài ra, nếu kết quả đo có sự chênh lệch bất thường hoặc không ổn định giữa các lần kiểm tra, đây cũng là dấu hiệu nên kiểm tra và hiệu chuẩn lại thiết bị.
Một số trường hợp cần hiệu chuẩn gồm:
- Máy mới bắt đầu sử dụng.
- Máy không được sử dụng trong thời gian dài.
- Vừa thay điện cực mới.
- Kết quả đo có dấu hiệu bất thường.
- Máy được sử dụng thường xuyên với yêu cầu cao về độ chính xác.
b. Chuẩn bị dung dịch chuẩn để hiệu chuẩn
Dung dịch chuẩn pH là yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến quá trình hiệu chuẩn. Một số mức thường được sử dụng gồm pH 4.01, pH 7.01 và pH 10.01, tùy thuộc vào model và phạm vi mẫu cần đo.
Nếu thường xuyên kiểm tra mẫu có tính axit hoặc kiềm, việc lựa chọn điểm chuẩn phù hợp sẽ giúp quá trình hiệu chuẩn sát với điều kiện đo thực tế hơn. Không nên sử dụng dung dịch chuẩn đã bị nhiễm bẩn hoặc để quá lâu.
Bạn cũng không nên đổ dung dịch đã sử dụng trở lại chai ban đầu. Cách làm này có thể khiến dung dịch chuẩn bị nhiễm bẩn và ảnh hưởng đến những lần hiệu chuẩn sau.
c. Các bước hiệu chuẩn bút đo pH
Sau khi chuẩn bị đầy đủ, bạn có thể bắt đầu hiệu chuẩn. Quy trình cụ thể sẽ thay đổi theo từng thiết bị nhưng thường gồm các bước cơ bản dưới đây.
Bước 1: Rửa sạch điện cực bằng nước phù hợp để loại bỏ cặn còn bám trên đầu dò.
Bước 2: Cho dung dịch chuẩn vào cốc sạch rồi nhúng điện cực vào dung dịch theo đúng độ sâu yêu cầu.
Bước 3: Bật chế độ hiệu chuẩn trên máy và chờ thiết bị nhận diện dung dịch chuẩn.
Bước 4: Khi giá trị hiển thị ổn định, xác nhận điểm hiệu chuẩn theo hướng dẫn của máy.
Bước 5: Rửa lại điện cực trước khi chuyển sang dung dịch chuẩn tiếp theo để tránh làm nhiễm chéo.
Bước 6: Tiếp tục hiệu chuẩn các điểm còn lại nếu thiết bị hỗ trợ và hoàn tất quy trình.
Trong quá trình hiệu chuẩn, nên sử dụng cốc riêng cho từng dung dịch chuẩn. Đồng thời, hạn chế chạm điện cực vào đáy hoặc thành cốc để tránh ảnh hưởng đến quá trình đo.
3. Cách sử dụng máy đo pH dạng bút chính xác
Sau khi hiệu chuẩn hoàn tất, bạn có thể tiến hành đo mẫu thực tế. Dù máy đo ph dạng bút có cách sử dụng khá đơn giản, việc chuẩn bị mẫu và thao tác với điện cực vẫn cần được thực hiện cẩn thận. Chuẩn bị mẫu cần đo
Mẫu cần đo nên được chứa trong cốc sạch với lượng đủ để phần điện cực tiếp xúc đúng với dung dịch. Nếu mẫu bị phân lớp hoặc có nhiều cặn, cần xử lý phù hợp trước khi tiến hành đo.
Với những mẫu yêu cầu khuấy trộn, hãy đảm bảo mẫu tương đối đồng nhất. Điều này giúp giá trị pH hiển thị phản ánh tốt hơn đặc tính của toàn bộ mẫu thay vì chỉ phản ánh một vị trí.
Các bước đo pH bằng bút
Sau khi chuẩn bị mẫu, bạn có thể thực hiện theo trình tự sau:
Bước 1: Bật máy và kiểm tra tình trạng hiển thị trên màn hình.
Bước 2: Rửa điện cực trước khi đưa vào mẫu cần kiểm tra.
Bước 3: Nhúng phần điện cực vào dung dịch với độ sâu phù hợp.
Bước 4: Giữ máy ổn định và khuấy nhẹ nếu hướng dẫn của thiết bị yêu cầu.
Bước 5: Chờ giá trị pH ổn định trên màn hình rồi ghi lại kết quả.
Bước 6: Lấy điện cực ra khỏi mẫu và tiến hành vệ sinh trước khi bảo quản.
Trong lúc đo, không nên để đầu điện cực va mạnh vào đáy hoặc thành cốc. Đồng thời, không nên lấy kết quả ngay khi máy vừa được nhúng vào mẫu vì giá trị có thể chưa ổn định.
4. Cách vệ sinh và bảo quản bút đo pH sau khi sử dụng
Vệ sinh và bảo quản điện cực đúng cách có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định của những lần đo tiếp theo. Sau khi hoàn thành phép đo, không nên để mẫu bám lâu trên đầu dò vì một số loại dung dịch có thể tạo cặn hoặc ảnh hưởng đến cảm biến.
Nếu sử dụng máy để kiểm tra nhiều mẫu liên tiếp, hãy rửa điện cực giữa các lần đo. Việc này giúp hạn chế mẫu trước ảnh hưởng đến mẫu sau và giảm nguy cơ nhiễm chéo.
Sau khi vệ sinh, cần bảo quản điện cực theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Với những loại điện cực yêu cầu duy trì trạng thái ẩm, không nên để đầu dò khô trong thời gian dài.
Một số lưu ý khi bảo quản gồm:
- Không dùng vật cứng chà trực tiếp lên điện cực.
- Không lau mạnh phần cảm biến.
- Không để điện cực khô nếu thiết bị yêu cầu bảo quản trong dung dịch.
- Đậy nắp bảo vệ sau khi sử dụng.
- Không ngâm toàn bộ thân máy vào nước.
Sử dụng đúng thao tác và hiệu chuẩn định kỳ là hai yếu tố quan trọng giúp máy đo pH dạng bút duy trì khả năng đo ổn định. Bên cạnh đó, vệ sinh và bảo quản điện cực đúng cách cũng góp phần hạn chế sai số trong quá trình sử dụng .
