Trên thị trường hiện có nhiều thiết bị kiểm tra độ mặn như máy đo độ mặn điện tử, bút đo độ mặn và khúc xạ kế đo độ mặn. Các loại này có cách đo, thao tác và phạm vi sử dụng khác nhau. Nếu chọn theo hình dáng hoặc giá bán mà không xét nhu cầu thực tế, thiết bị có thể không phù hợp với mẫu cần đo.
1. Máy đo độ mặn điện tử, bút đo độ mặn và khúc xạ kế khác nhau thế nào?
Tiêu chí |
Máy đo độ mặn điện tử |
Bút đo độ mặn |
Khúc xạ kế đo độ mặn |
Cách đo |
Cảm biến điện tử |
Cảm biến tích hợp trong thân bút |
Đo bằng quang học |
Hiển thị |
Màn hình số |
Màn hình số |
Có loại đọc vạch, có loại hiển thị số |
Kích thước |
Tùy loại, cầm tay hoặc để bàn |
Rất nhỏ gọn |
Nhỏ gọn |
Thao tác |
Nhúng cảm biến vào mẫu |
Nhúng đầu đo vào mẫu |
Nhỏ mẫu lên lăng kính |
Nguồn điện |
Thường dùng pin hoặc nguồn ngoài |
Pin |
Loại cơ có thể không cần pin |
Tính cơ động |
Tốt |
Rất tốt |
Tốt |
Phù hợp |
Đo thường xuyên, cần kết quả số |
Kiểm tra nhanh tại hiện trường |
Nước, thủy sản, thực phẩm tùy thang đo |
2. Nên chọn máy đo độ mặn điện tử, bút hay khúc xạ kế?
Không có loại thiết bị đo độ mặn nào tốt nhất cho mọi trường hợp. Cách chọn thực tế nhất là dựa vào mẫu cần đo và cách bạn sử dụng thiết bị.
a. Chọn bút đo độ mặn khi cần đo nhanh tại hiện trường
Bút phù hợp với người thường xuyên di chuyển giữa các khu vực lấy mẫu, cần kiểm tra nhanh và muốn thiết bị nhỏ gọn. Ví dụ, người nuôi thủy sản cần kiểm tra nhiều điểm trong ao có thể ưu tiên bút vì thao tác nhanh và dễ mang theo.
Tuy nhiên, trước khi mua bút đo cần kiểm tra:
- Dải đo có phù hợp với độ mặn dự kiến hay không.
- Độ phân giải và độ chính xác.
- Có cảm biến nhiệt độ hay không.
- Cách hiệu chuẩn.
- Cảm biến có thể vệ sinh, thay thế hay không.
- Thiết bị hiển thị đơn vị nào.
b. Chọn khúc xạ kế đo độ mặn khi muốn kiểm tra mẫu bằng phương pháp quang học
Khúc xạ kế đo độ mặn phù hợp khi cần lấy một lượng mẫu nhỏ để kiểm tra nhanh, đặc biệt với nước biển, nước lợ hoặc các loại dung dịch mà model được thiết kế để đo.
Nếu chọn loại cơ, thiết bị không cần pin và cấu tạo tương đối đơn giản. Loại điện tử thuận tiện hơn khi người dùng muốn đọc kết quả trực tiếp trên màn hình. Điểm cần kiểm tra trước khi mua là thang đo có đúng với mẫu cần đo hay không.
c. Chọn máy đo độ mặn điện tử khi cần theo dõi thường xuyên hoặc nhiều chức năng
Máy điện tử phù hợp hơn với người cần kiểm tra độ mặn thường xuyên, muốn kết quả hiển thị bằng số hoặc cần thêm các thông số liên quan.
Với môi trường nuôi trồng thủy sản, phòng kiểm tra chất lượng nước hoặc sản xuất thực phẩm, nên ưu tiên model có dải đo đúng với mẫu, độ chính xác phù hợp và khả năng hiệu chuẩn rõ ràng thay vì chỉ chọn máy có nhiều chức năng.
3. Chọn thiết bị đo độ mặn theo từng nhu cầu đo độ mặn
a. Đo độ mặn ao nuôi tôm, cá
Nên ưu tiên thiết bị có thang đo phù hợp với nước lợ hoặc nước biển, thao tác nhanh và dễ mang theo. Bút đo độ mặn hoặc khúc xạ kế chuyên dụng thường đáp ứng tốt nhu cầu kiểm tra tại ao.
Nếu phải đo thường xuyên nhiều mẫu trong ngày, máy điện tử có khả năng bù nhiệt sẽ thuận tiện hơn.
b. Đo độ mặn hồ cá biển
Hồ cá biển cần theo dõi độ mặn tương đối thường xuyên. Khi chọn thiết bị, nên kiểm tra rõ thiết bị hiển thị theo ppt, PSU hoặc SG và xác định thang đo phù hợp với nước biển.
Không nên chỉ nhìn vào con số độ chính xác trên bao bì mà bỏ qua đơn vị và phương pháp đo, vì các cách biểu thị độ mặn không phải lúc nào cũng có thể quy đổi trực tiếp như nhau.
c. Đo độ mặn thực phẩm
Với nước mắm, nước tương, nước muối hoặc các sản phẩm chế biến, nên chọn thiết bị có thang đo dành riêng cho thực phẩm và nồng độ mẫu cần kiểm tra.
Khúc xạ kế đo độ mặn có thể phù hợp với một số mẫu thực phẩm nếu dải đo đáp ứng được nồng độ thực tế. Trong khi đó, máy điện tử sẽ thuận tiện hơn nếu cần đo lặp lại nhiều mẫu trong quá trình sản xuất.
4. Tiêu chí cần kiểm tra trước khi mua máy đo độ mặn
1. Dải đo: Phải phù hợp với nồng độ muối thực tế của mẫu. Không nên chọn máy chỉ vì có dải đo rộng nhưng không phù hợp với nhu cầu chính.
2. Độ chính xác và độ phân giải: Hai thông số này không giống nhau. Độ phân giải cho biết mức thay đổi nhỏ nhất mà thiết bị có thể hiển thị, còn độ chính xác thể hiện mức sai lệch của kết quả đo.
3. Phương pháp đo: Máy điện tử, bút đo và khúc xạ kế có nguyên lý hoạt động khác nhau. Cần chọn theo loại mẫu và cách sử dụng thay vì chỉ dựa vào thiết kế bên ngoài.
4. Hiệu chuẩn và bảo quản: Thiết bị cần được hiệu chuẩn theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Với máy có cảm biến, việc vệ sinh và bảo quản đầu đo đúng cách cũng ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định của kết quả.
Nhìn chung, bút đo độ mặn phù hợp với nhu cầu kiểm tra nhanh và cơ động, khúc xạ kế đo độ mặn thích hợp khi cần thao tác đơn giản với lượng mẫu nhỏ, máy đo độ mặn điện tử phù hợp hơn với công việc đo thường xuyên và cần nhiều tính năng. Chọn đúng loại ngay từ đầu sẽ giúp kết quả đo ổn định hơn và tránh phải thay thiết bị khi nhu cầu sử dụng tăng lên.
