Cấu Tạo Máy Xay Xát Trắng Gạo Chi Tiết Cho Người Mới Tìm Hiểu

Nhiều khách hàng mới tìm hiểu máy xay xát trắng gạo thường bỡ ngỡ trước các bộ phận như trục xát, lưới xát hay buồng xát. Thực tế, máy không phức tạp nếu hiểu chức năng từng bộ phận. Bài viết này giải thích cấu tạo máy chi tiết, dễ nắm bắt cho khách hàng mới.

1. Máy xay xát trắng gạo hoạt động như thế nào?

Sau khi xay bỏ trấu, hạt gạo vẫn còn một lớp cám mỏng bên ngoài. Nhìn hạt gạo lúc này còn sẫm màu, chưa đều và chưa thể gọi là gạo thành phẩm.Máy xay xát trắng gạo được dùng để chà lớp cám đó ra, giúp hạt gạo sáng hơn và sạch hơn.

Không phải chỉ cần cho gạo vào máy, bật lên là gạo sẽ tự trắng. Nhưng khi dùng thực tế mới thấy không đơn giản như vậy. Có máy xát ra gạo rất đều, ít gãy. Có máy chạy một lúc là nóng, rung, gạo ra không đồng màu.

Lý do nằm ở bên trong máy. Cùng là máy xát trắng nhưng cách bố trí trục xát, lưới xát và buồng xát khác nhau thì kết quả cũng khác nhau. Gạo đi trong máy nhanh hay chậm, bị chà mạnh hay nhẹ đều do cấu tạo quyết định.

Khi chưa hiểu cấu tạo máy, người dùng thường khó chỉnh máy cho đúng. Gạo bị gãy, bị sậm màu hoặc máy chạy không êm mà không biết nguyên nhân từ đâu. Ngược lại, chỉ cần nắm được máy được làm như thế nào, người dùng không chuyên cũng có thể nhìn máy là hiểu vì sao nó xát ra loại gạo đó.

2. Cấu tạo máy xát trắng gạo chi tiết

Một máy xát trắng gạo hoàn chỉnh thường bao gồm nhiều bộ phận khác nhau, mỗi bộ phận đảm nhiệm một vai trò riêng. Chỉ khi các bộ phận này hoạt động đồng bộ, máy mới cho ra gạo trắng đẹp và hoạt động bền bỉ.

Phễu nạp lúa

Phễu nạp lúa là nơi tiếp nhận nguyên liệu đầu vào. Phễu thường được làm từ thép hoặc inox, có độ nghiêng nhất định để lúa chảy đều xuống trục xay.

Phễu nạp tốt giúp lúa vào máy ổn định, không bị dồn cục, tránh hiện tượng nghẹt máy. 

Trục xay và trục chà trắng

Trục xay được xem làtrái tim của máy xay xát trắng gạo. Đây là bộ phận trực tiếp tác động lên hạt lúa và ảnh hưởng phần lớn đến chất lượng gạo thành phẩm.

Trục xay thường được chế tạo từ thép hợp kim có độ cứng cao, chịu mài mòn tốt. Bề mặt trục được thiết kế với các rãnh hoặc độ nhám phù hợp để tạo lực ma sát vừa đủ. Nếu trục quá trơn, gạo sẽ không trắng. Nếu trục quá thô, hạt gạo dễ bị gãy, nát.

Nếu trục xay chất lượng tốt sẽ cho gạo trắng đều, ít gãy và không làm hạt gạo bị nóng trong quá trình xay.

Lưới sàng chà gạo

Lưới sàng là bộ phận bao quanh trục xay, có nhiệm vụ giữ hạt gạo lại trong buồng xay và cho cám thoát ra ngoài.

Lưới sàng thường được làm bằng thép hoặc inox, có kích thước lỗ được tính toán kỹ lưỡng. Lỗ sàng quá lớn sẽ làm gạo thoát ra nhanh khi chưa kịp trắng. Ngược lại, lỗ sàng quá nhỏ khiến gạo bị giữ lại lâu, dẫn đến chà quá mức và gãy hạt.

Lưới sàng đạt chuẩn giúp quá trình chà trắng diễn ra cân bằng, gạo vừa trắng đẹp vừa giữ được tỷ lệ hạt nguyên cao.

Buồng xay xát trắng gạo

Buồng xay là không gian bao bọc trục xay và lưới sàng, nơi diễn ra toàn bộ quá trình chà trắng gạo.

Buồng xay thường được làm từ thép dày, có độ kín cao để đảm bảo áp lực chà ổn định. Buồng xay chắc chắn giúp máy vận hành êm ái, giảm rung lắc và bảo vệ trục xay khỏi bị lệch.

Hệ thống tách trấu và cám

Sau khi lúa được xay và chà trắng, trấu và cám cần được tách riêng khỏi gạo. Công việc này do hệ thống quạt hút và ống dẫn đảm nhiệm.

Quạt hút mạnh giúp trấu và cám được hút ra ngoài nhanh chóng, không bám lại trong buồng xay. Điều này không chỉ giúp gạo sạch hơn mà còn giữ khu vực làm việc thông thoáng, ít bụi.

Động cơ Motor máy

Motor là nguồn cung cấp lực cho toàn bộ máy xay xát. Tùy vào nhu cầu sử dụng, máy có thể dùng motor điện 1 pha cho gia đình, motor 3 pha cho xưởng xay hoặc động cơ dầu ở khu vực không có điện ổn định.

Công suất motor cần phù hợp với cấu tạo trục xay và buồng xay. Motor quá yếu khiến máy chạy ì, dễ nóng và giảm năng suất. Motor quá mạnh nhưng hệ truyền động không tương xứng lại gây hao điện và mòn máy nhanh.

Hệ thống truyền động

Hệ thống truyền động gồm dây curoa, puly hoặc bánh răng, có nhiệm vụ truyền lực từ motor đến trục xay.

Hệ truyền động chuẩn sẽ giúp lực truyền đều, máy chạy êm và ổn định. Nếu dây curoa kém chất lượng hoặc lắp đặt không chính xác, máy dễ bị trượt dây, phát ra tiếng ồn và giảm hiệu suất xay.

Xem thêm:Máy xát gạo gia đình có tạo ra gạo trắng bóng không

3. Trục xát là bộ phận quyết định hạt gạo có trắng hay không

Trong máy xay xát gạo trắng trục xát là bộ phận trực tiếp làm việc với hạt gạo. Có thể hiểu đơn giản, muốn gạo trắng thì bắt buộc phải có trục xát. 

Khi máy hoạt động, gạo được đưa vào buồng xát và tiếp xúc trực tiếp với trục đang quay. Bề mặt trục tạo ra lực chà sát liên tục, làm lớp cám mỏng bám bên ngoài hạt gạo bong ra từng chút một. Nếu trục xát làm việc đều, lực chà vừa phải, hạt gạo sẽ trắng dần lên mà không bị trầy xước hay gãy vỡ.

Hiện nay trục xát thường gặp làtrục đá vàtrục nhám. Trục đá có khả năng làm trắng nhanh, phù hợp khi cần xát mạnh. Tuy nhiên nếu chỉnh không đúng, lực chà quá lớn sẽ làm hạt gạo dễ gãy. 

Khi đã hiểu cấu tạo máy xay xát trắng gạo, người mới sẽ dễ hình dung máy hoạt động ra sao và vì sao gạo lại ra chất lượng như vậy. Từ trục xát, lưới sàng đến motor, mỗi bộ phận đều ảnh hưởng trực tiếp đến độ trắng, độ gãy và độ bền của máy khi sử dụng lâu dài.