[Cảnh báo] Những điều cấm kị khi hàn ống nhựa tại công trình

1. Những kiến thức cơ bản về hàn ống nhựa 

1.1 Ống nhựa thường dùng trong công trình

Hiện nay, trong các công trình xây dựng và hạ tầng, một số loại ống nhựa được sử dụng phổ biến gồm:

• Ống nhựa HDPE: có độ bền cao, chịu áp lực tốt, thường dùng cho hệ thống cấp nước, thoát nước, dẫn khí.
• Ống nhựa PP: nhẹ, chịu nhiệt tương đối, thường dùng trong hệ thống nước nóng, hóa chất nhẹ.
• Ống nhựa PVC: phổ biến trong thoát nước, thông gió, tuy nhiên không phải loại nào cũng áp dụng phương pháp hàn nhiệt.

Mỗi loại ống nhựa có đặc tính vật liệu khác nhau, do đó yêu cầu về nhiệt độ, thời gian hàn và phương pháp thi công cũng không giống nhau. Việc hiểu rõ loại ống sử dụng là bước đầu tiên để đảm bảo mối hàn đạt chất lượng.

1.2 Các phương pháp hàn phổ biến

Trong thi công công trình, các phương pháp hàn ống nhựa thường được áp dụng gồm:

• Hàn nhiệt đối đầu: làm nóng hai đầu ống rồi ép chặt để tạo mối nối liền khối, phổ biến với ống HDPE.
• Hàn điện trở: sử dụng phụ kiện có sẵn điện trở gia nhiệt, phù hợp cho các vị trí khó thao tác.
• Hàn khí nóng: thường áp dụng cho các loại ống nhựa mỏng hoặc sửa chữa cục bộ.

Dù sử dụng phương pháp nào, nguyên tắc chung vẫn là đảm bảo bề mặt sạch, nhiệt độ phù hợp và thời gian hàn đúng kỹ thuật.

2. Những điều cấm kị khi hàn ống nhựa tại công trình

2.1 Không làm sạch bề mặt ống trước khi hàn

Một trong những điều cấm kị khi hàn ống nhựa thường gặp nhất là bỏ qua bước làm sạch bề mặt ống. Bụi bẩn, dầu mỡ hoặc hơi ẩm bám trên đầu ống sẽ khiến nhựa không kết dính đều khi nung nóng.

Hậu quả là mối hàn dễ bị rỗ, không kín hoặc nhanh xuống cấp sau một thời gian sử dụng. Vì vậy, trước khi hàn, cần làm sạch và làm khô hoàn toàn bề mặt ống.

2.2 Điều chỉnh nhiệt độ máy hàn ống nhựa không phù hợp với loại ống

Mỗi loại ống nhựa yêu cầu một mức nhiệt độ hàn khác nhau. Việc cài đặt nhiệt độ trên máy hàn ống nhựa quá cao có thể làm cháy hoặc biến dạng vật liệu, trong khi nhiệt độ quá thấp khiến nhựa không chảy đều.

Đây là lỗi phổ biến trong quá trình hàn ống tại công trình, đặc biệt khi sử dụng chung một máy hàn cho nhiều loại ống. Do đó, cần kiểm tra và điều chỉnh nhiệt độ đúng theo khuyến cáo của nhà sản xuất.

2.3 Thực hiện hàn ống trong điều kiện thời tiết không đảm bảo

Thời tiết và môi trường thi công ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng mối hàn. Hàn ống trong điều kiện mưa, gió mạnh, độ ẩm cao hoặc nhiệt độ môi trường quá thấp có thể khiến quá trình nung nóng và làm nguội không ổn định.

Điều này dẫn đến mối hàn yếu, dễ nứt hoặc không đạt độ kín cần thiết. Vì vậy, nên hạn chế hàn ống nhựa khi điều kiện thời tiết không đảm bảo hoặc có biện pháp che chắn phù hợp.

2.4 Rút ngắn thời gian hàn hoặc làm nguội mối nối quá sớm

Nhiều đơn vị thi công vì muốn đẩy nhanh tiến độ đã rút ngắn thời gian hàn hoặc di chuyển ống khi mối nối chưa kịp nguội hoàn toàn. Đây là một điều cấm kị khi hàn ống nhựa nhưng lại thường bị xem nhẹ.

Việc làm nguội không đủ thời gian sẽ khiến cấu trúc mối hàn chưa ổn định, dễ bị biến dạng hoặc nứt gãy khi chịu áp lực.

2.5 Sử dụng máy hàn, phụ kiện hàn không đạt chất lượng

Máy hàn và phụ kiện kém chất lượng có thể không đảm bảo nhiệt độ ổn định hoặc lực ép chính xác. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của mối hàn.

Để đảm bảo chất lượng khi hàn ống nhựa, cần sử dụng máy hàn đạt tiêu chuẩn, được kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ trước khi đưa vào thi công.

2.6 Thi công hàn ống khi chưa nắm rõ quy trình kỹ thuật

Việc hàn ống nhựa đòi hỏi người thực hiện phải nắm rõ quy trình và thao tác kỹ thuật. Thi công khi chưa được đào tạo bài bản hoặc làm theo kinh nghiệm cá nhân dễ dẫn đến sai sót.

Các lỗi thao tác như ép lệch, căn chỉnh không đúng trục hoặc thao tác quá nhanh đều có thể khiến mối hàn không đạt yêu cầu.

2.7 Bỏ qua hướng dẫn hàn riêng của từng loại ống nhựa

Mỗi nhà sản xuất ống nhựa đều có hướng dẫn kỹ thuật riêng về nhiệt độ, thời gian và phương pháp hàn. Việc áp dụng một quy trình chung cho mọi loại ống là sai lầm thường gặp.

Để tránh rủi ro, cần đọc kỹ tài liệu kỹ thuật đi kèm và tuân thủ đúng hướng dẫn hàn cho từng loại ống nhựa cụ thể.

2.8 Không kiểm tra lại mối hàn sau khi hoàn tất thi công

Sau khi hàn xong, nhiều công trình bỏ qua bước kiểm tra mối nối. Đây là điều cấm kị vì những lỗi nhỏ nếu không phát hiện sớm có thể gây rò rỉ nghiêm trọng khi hệ thống đi vào vận hành.

Việc kiểm tra trực quan, thử áp lực hoặc đánh giá độ kín của mối hàn là bước cần thiết để đảm bảo chất lượng thi công.

3. Hậu quả khi phạm các điều cấm kị khi hàn ống nhựa

- Mối hàn không đạt chất lượng: Khi không tuân thủ đúng kỹ thuật, mối hàn dễ bị rò rỉ, nứt vỡ hoặc không chịu được áp lực vận hành. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến độ an toàn và tuổi thọ của hệ thống ống.

- Tăng chi phí bảo trì & sửa chữa: Những lỗi hàn ban đầu có thể dẫn đến việc phải tháo dỡ, hàn lại hoặc thay mới đường ống. Điều này làm tăng chi phí vật tư, nhân công và phát sinh nhiều chi phí không cần thiết.

- Ảnh hưởng tới tiến độ thi công: Việc sửa chữa mối hàn lỗi không chỉ tốn chi phí mà còn làm chậm tiến độ chung của công trình, ảnh hưởng đến kế hoạch thi công và bàn giao.

Việc nắm rõ những điều cấm kị khi hàn ống nhựa tại công trình là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo chất lượng mối hàn, hạn chế sự cố và tối ưu chi phí thi công. Hàn ống nhựa đúng kỹ thuật không chỉ giúp hệ thống vận hành ổn định mà còn góp phần nâng cao độ bền và giá trị của công trình.

Nếu thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ để nhiều anh em kỹ thuật và đơn vị thi công cùng nắm rõ những điều cấm kị khi hàn ống nhựa, giúp hạn chế lỗi và nâng cao chất lượng công trình.