Những điều cần lưu ý khi sử dụng máy cắt bê tông đường

Trong quá trình thi công đường, cắt bê tông đúng độ sâu và theo đường cắt yêu cầu giúp rút ngắn thời gian xử lý, hạn chế ảnh hưởng đến kết cấu xung quanh. Tuy nhiên, máy cắt bê tông đường thường phải làm việc với tải lớn, vật liệu cứng và điều kiện công trường nhiều bụi, nên chỉ một sai sót trong việc chọn lưỡi cắt, điều chỉnh độ sâu hoặc vận hành cũng có thể làm giảm hiệu suất, nhanh mòn thiết bị và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Vậy cần lưu ý gì khi sử dụng máy cắt bê tông đường để máy hoạt động ổn định và đạt hiệu quả cao? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.  

1. Lưu ý trước khi vận hành máy cắt đường bê tông

a. Kiểm tra tình trạng máy trước khi khởi động 

Với máy chạy xăng hoặc dầu, cần kiểm tra nhiên liệu, dầu động cơ và các dấu hiệu rò rỉ. Nếu phát hiện mùi nhiên liệu bất thường, vết dầu hoặc xăng chảy ra ngoài, không nên khởi động máy cho đến khi xác định và xử lý nguyên nhân. Với máy cắt bê tông đường sử dụng điện, cần kiểm tra dây nguồn, phích cắm, đầu nối và lớp cách điện. Không sử dụng dây điện bị nứt, hở, cháy hoặc có dấu hiệu quá nhiệt.

Ngoài ra, nên kiểm tra nhanh:
- Tay đẩy và các cơ cấu điều khiển.
- Bánh xe, khung máy và các mối liên kết.
- Dây đai truyền động nếu máy sử dụng bộ truyền đai.
- Bu lông, chốt và vị trí cố định lưỡi.
- Chụp bảo vệ lưỡi cắt.

b. Kiểm tra lưỡi cắt trước khi sử dụng

Lưỡi cắt chịu tải trực tiếp trong quá trình cắt nên cần được kiểm tra trước mỗi lần vận hành. Không sử dụng lưỡi có dấu hiệu nứt, mẻ, cong, đảo, biến dạng hoặc hao mòn quá mức. Bên cạnh tình trạng bên ngoài, cần đối chiếu đường kính, lỗ trục, tốc độ quay cho phép và loại vật liệu mà lưỡi được thiết kế để cắt. Không nên chọn lưỡi chỉ dựa vào kích thước. Nếu tốc độ quay của máy cắt bê tông đường vượt quá giới hạn cho phép của lưỡi, nguy cơ hư hỏng hoặc vỡ lưỡi sẽ tăng lên.

c. Kiểm tra và chuẩn bị khu vực thi công

Trước khi cắt, nên đánh dấu rõ đường cắt để người vận hành dễ kiểm soát hướng di chuyển và hạn chế cắt lệch. Đồng thời, cần kiểm tra mặt đường để phát hiện đá lớn, vật cản, khu vực bê tông bong tróc hoặc vị trí có thể khiến bánh máy bị kẹt. Nếu khu vực thi công có đường điện, đường nước, cáp viễn thông hoặc công trình ngầm, cần xác định vị trí trước khi cắt. Với công trường nằm trên tuyến đường đang khai thác, nên bố trí biển báo, cọc tiêu và rào chắn phù hợp để hạn chế người và phương tiện đi vào khu vực làm việc.

d. Trang bị đầy đủ bảo hộ cá nhân

Người vận hành cần sử dụng trang bị bảo hộ phù hợp vì quá trình cắt có thể phát sinh bụi bê tông, tiếng ồn, mảnh vật liệu văng và rung động. Tùy điều kiện thi công, nên chuẩn bị:
- Kính bảo hộ hoặc tấm che mặt để bảo vệ mắt khỏi bụi và mảnh vật liệu.
- Thiết bị bảo vệ hô hấp phù hợp khi có nguy cơ phát sinh bụi.
- Bịt tai hoặc chụp tai chống ồn khi làm việc trong môi trường tiếng ồn cao.
- Găng tay bảo hộ phù hợp với công việc.
- Giày bảo hộ đế chống trượt để tăng độ ổn định khi điều khiển máy.
- Quần áo bảo hộ gọn gàng, không để dây hoặc phần vải rộng gần các bộ phận chuyển động.

e. Kiểm tra hệ thống cấp nước khi cắt ướt

Nếu sử dụng phương pháp cắt ướt, cần kiểm tra bồn chứa, đường ống, vòi dẫn và đầu phun trước khi khởi động. Nước phải được cấp đều đến khu vực lưỡi tiếp xúc với bê tông để hỗ trợ làm mát và hạn chế bụi phát sinh. Không nên chờ đến khi đang cắt mới kiểm tra hệ thống cấp nước. Vòi bị tắc hoặc thiếu nước có thể làm lưỡi nóng nhanh, giảm hiệu quả cắt và ảnh hưởng đến độ bền của lưỡi. Với lưỡi thiết kế cho cắt ướt, cần đảm bảo đủ nước làm mát theo yêu cầu của nhà sản xuất trước và trong quá trình vận hành.

2. 6 Lưu ý khi vận hành máy cắt đường bê tông

a. Hạ lưỡi từ từ và điều chỉnh độ sâu phù hợp 

Khi bắt đầu cắt, đưa máy vào đúng vị trí và hạ lưỡi từ từ theo cơ cấu điều chỉnh của thiết bị. Không nên ép lưỡi xuống bê tông đột ngột vì tải tăng nhanh có thể khiến động cơ tụt vòng tua, máy rung mạnh hoặc lưỡi chịu lực quá lớn. Nếu cần cắt vật liệu dày, nên thực hiện theo độ sâu phù hợp với cấu hình máy và hướng dẫn của nhà sản xuất, thay vì cố gắng cắt sâu ngay từ đầu.

b. Duy trì tốc độ di chuyển phù hợp

Tốc độ đẩy máy cần được điều chỉnh theo độ cứng của bê tông, độ sâu cắt, loại lưỡi, công suất động cơ và điều kiện làm mát. Không nên đẩy máy quá nhanh chỉ để rút ngắn thời gian thi công. Khi tốc độ tiến quá cao, động cơ có thể bị quá tải, vòng tua giảm và đường cắt bị lệch hoặc không đều. Ngược lại, việc giữ máy quá lâu tại một vị trí cũng có thể làm tăng nhiệt và hao mòn lưỡi. Vì vậy, nên duy trì lực đẩy đều và điều chỉnh ngay khi cảm nhận máy bắt đầu chịu tải bất thường.

c. Không cố ép máy khi có dầu hiệu quá tải

Nếu động cơ hụt hơi, vòng tua giảm mạnh, máy rung bất thường hoặc lưỡi có dấu hiệu bị kẹt, cần giảm tốc độ tiến và kiểm tra nguyên nhân thay vì tiếp tục tăng lực đẩy. Có thể kiểm tra lần lượt độ sâu cắt, tình trạng lưỡi, vật liệu đang cắt và hệ thống cấp nước nếu sử dụng phương pháp cắt ướt. Nếu đã điều chỉnh nhưng hiện tượng vẫn tiếp diễn, nên dừng máy để kiểm tra kỹ thuật.

d. Đảm bảo cấp nước và kiểm soát bụi khi cắt ướt

Với lưỡi cắt ướt, nước vừa hỗ trợ làm mát lưỡi vừa hạn chế bụi phát sinh. Trong quá trình vận hành, cần kiểm tra nước có được cấp liên tục đến đúng vị trí tiếp xúc hay không, đồng thời tránh để vòi phun bị tắc hoặc nguồn nước bị gián đoạn. Cắt bê tông cũng có thể tạo ra bụi chứa silica tinh thể hô hấp. Vì vậy, khi điều kiện cho phép, nên ưu tiên biện pháp kiểm soát bụi tại nguồn như cấp nước trực tiếp vào khu vực cắt và đảm bảo thông gió phù hợp.

e. Giữ khoảng cách an toàn với lưỡi cắt

Trong quá trình vận hành, cần giữ vị trí đúng ổn định và không đứng trực tiếp trên hướng chuyển động của lưỡi. Tuyệt đối không đưa tay hoặc dụng cụ đến gần lưỡi khi máy đang hoạt động. Sau khi tắt máy, không chạm vào lưỡi ngay lập tức vì lưỡi có thể vẫn tiếp tục quay theo quán tính. Chỉ kiểm tra hoặc xử lý khu vực lưỡi sau khi máy đã dừng hoàn toàn và thực hiện các bước an toàn theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu bạn cần thay lưỡi cắt bê tông mà chưa biết nên chọn như thế nào, tham khảo Hướng dẫn lựa chọn lưỡi cắt cho máy cắt bê tông 

f. Dừng máy khi xuất hiện dấu hiệu bất thường

Cần ngừng vận hành để kiểm tra nếu phát hiện:
- Máy rung mạnh hoặc lưỡi bị đảo, kẹt.
- Tiếng va đập, tiếng gõ bất thường.
- Động cơ liên tục tụt vòng tua.
- Xuất hiện khói hoặc mùi khét.
- Nước không còn cấp đến lưỡi khi cắt ướt.
- Chụp bảo vệ bị lỏng, hư hỏng.
- Lưỡi có dấu hiệu nứt, mẻ hoặc biến dạng.
Không nên cố hoàn thành phần đường cắt còn lại khi máy đang có dấu hiệu bất thường. Hãy đưa máy về trạng thái an toàn, chờ các bộ phận chuyển động dừng hoàn toàn rồi kiểm tra nguyên nhân hoặc liên hệ kỹ thuật nếu cần thiết.

3. Một số lưu ý sau khi sử dụng máy cắt bê tông đường

Sau khi hoàn thành công việc, không nên chỉ tắt máy rồi đưa ngay vào kho. Cần thực hiện các thao tác kiểm tra và vệ sinh đơn giản như sau:

a. Tắt máy và chờ lưỡi dừng hoàn toàn

Sau khi kết thúc đường cắt, đưa lưỡi ra khỏi vật liệu theo đúng hướng dẫn rồi mới tắt máy. Không chạm hoặc kiểm tra ngay sau khi máy dừng, bởi lưỡi có thể tiếp tục quay theo quán tính và còn ở nhiệt độ cao. Chỉ thực hiện vệ sinh, tháo lưỡi hoặc kiểm tra các bộ phận khi máy đã dừng hoàn toàn và ở trạng thái an toàn.

b. Vệ sinh bùn, bụi và kiểm tra lưỡi cắt

Với phương pháp cắt ướt, bùn bê tông thường bám trên lưỡi, khung máy và khu vực thi công. Nên thu gom, vệ sinh bùn sau khi hoàn thành thay vì để khô, bởi lớp bùn khô có thể phát tán bụi trở lại môi trường. Sau khi máy nguội, kiểm tra lưỡi để phát hiện các dấu hiệu như:
- Mòn không đều hoặc hao mòn quá mức.
- Mẻ cạnh, nứt hoặc biến dạng.
- Lưỡi bị cong, đảo bất thường.

c. Bảo quản máy cắt bê tông đường đúng cách

Sau khi vệ sinh và kiểm tra, đặt máy tại khu vực khô ráo, thông  thoáng, tránh mưa và hạn chế bụi. Lưỡi tháo rời cần được đặt ở vị trí an toàn, tránh va đập, ẩm ướt hoặc tiếp xúc với các điều kiện có thể làm biến dạng và hư hỏng. Nếu máy không sử dụng trong thời gian dài, cần thực hiện quy trình bảo quản theo hướng dẫn của nhà sản xuất. 

Nếu máy cắt bê tông gặp sự cố, rung mạnh hoặc hoạt động không ổn định? Liên hệ Hải Minh để được tư vấn kiểm tra, hỗ trợ sửa chữa và bảo dưỡng đúng cách.