So sánh điện mặt trời và máy phát điện: đâu là lựa chọn tối ưu?

1. Tổng quan về máy phát điện và điện mặt trời

Điện năng lượng mặt trời hay máy phát điện đều là thiết bị dùng để cung cấp điện hoạt động cho gia đình, kinh doanh, sản xuất trong trường hợp nguồn điện tự nhiên không ổn định hoặc dự phòng khi mất điện. 
Trước khi trả lời cho câu hỏi giải pháp nào tốt hơn, chúng ta sẽ tìm hiểu nguyên lý, điều kiện hoạt động của hai thiết bị này.

1.1 Máy phát điện

Máy phát điện là thiết bị tạo ra điện năng bằng cách sử dụng động cơ đốt trong như xăng, dầu, khí gas để vận hành động cơ. Nguồn điện tạo ra nhanh chóng, thích hợp sử dụng trong thời gian ngắn, làm nguồn điện dự phòng, ổn định điện áp và phát điện tạm thời đảm bảo hoạt động sinh hoạt, kinh doanh.
Máy phát điện chạy được là do nguyên lý cảm ứng điện từ, động cơ sơ cấp tạo ra chuyển động quay làm quay củ phát và tạo ra dòng điện xoay chiều. Có các dòng máy 1 pha, 3 pha thích hợp cho dân dụng và công nghiệp.
Nhược điểm dòng chạy nhiên liệu đốt này là phát thải khí CO2, gây tiếng ồn, hao nhiên liệu.

1.2 Điện năng lượng mặt trời

Điện mặt trời là nguồn năng lượng tái tạo, sạch, chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện năng thông qua các tấm pin quang điện. Sau khi hấp thụ bức xạ ánh sáng, tấm pin sẽ chuyển đổi thành dòng điện một chiều và bộ biến tần chuyển thành dòng điện hai chiều.
Điện năng lượng mặt trời có thể sử dụng riêng cho gia đình hoặc hòa vào mạng lưới điện quốc gia, hoặc kết hợp cả hai loại. Nhược điểm của dòng này là chi phí cao và phụ thuộc nhiều vào thời tiết.

2. So sánh điện mặt trời với máy phát điện

Giải pháp hoạt động hiệu quả là tối ưu được nhiều nhất các tiêu chí về giá cả, vận hành, tuổi thọ lâu dài và ứng dụng được nhiều trường hợp.

2.1 Ngân sách đầu tư

Ngân sách bỏ ra ban đầu là yếu tố quan trọng khi lựa chọn, hai giải pháp cung cấp điện này có sự chênh lệch khá lớn về khoản đầu tư và máy phát điện có ưu thế lớn hơn.
Máy phát điện có chi phí thấp, chỉ từ 5.000.000 - 15.000.000 VND cho máy chạy xăng công suất nhỏ, chỉ cần có thiết bị chính và phụ kiện kèm theo là dùng được luôn, thích hợp dùng tạm thời và khẩn cấp. Khi chọn mua tránh chọn mua máy quá rẻ, có thể chất lượng kém và dễ hỏng.
Điện mặt trời nhiều thiết bị giá trị cao kèm theo bao gồm tấm pin, inverter, khung giá đỡ, dây dẫn và hệ thống lưu trữ điện (nếu có) nên chi phí đầu tư là 25.000.000 - 70.000.000 VND cho hệ 3-5 kWp gia đình. Thêm pin lưu trữ giá sẽ cao hơn nhưng hồi vốn được trong vòng 5 năm và tiết kiệm lâu dài.
Xét theo thời gian ngắn hạn, máy phát điện có lợi thế hơn với ngân sách đầu tư hạn nhưng về lâu dài, điện năng lượng mặt trời có hiệu quả kinh tế cao.

2.2 Chi phí vận hành 

Máy phát điện vận hành tiêu tốn hơn do phụ thuộc vào giá nhiên liệu, mỗi giờ hoạt động hết khoảng 1-2 lít xăng vì vậy giá xăng/dầu tăng thì tổng chi phí tăng đáng kể. Thiết bị cũng cần thay nhớt, kiểm tra bugi và vệ sinh lọc gió định kỳ để máy chạy ổn. Nếu dùng thường xuyên, chi phí vận hành có thể lên đến hàng triệu đồng.
Điện mặt trời sử dụng năng lượng tự nhiên nên không tốn thêm về quá trình sử dụng, chỉ cần vệ sinh tấm pin và kiểm tra định kỳ inverter, hệ thống dây dẫn. Bảo trì thiết bị rất ít khi xảy ra vì tuổi thọ trung bình khá lớn, ít hỏng.

2.3 Hiệu quả hoạt động

Hiệu quả cung cấp điện cũng chính là tiêu chí quan trọng khi đánh giá, so sánh thiết bị phát điện.
Máy phát điện dễ dùng, cung cấp điện nhanh và ổn ngay khi khởi động, phù hợp trong các trường hợp mất điện đột ngột hoặc trong thời gian ngắn. Mức công suất hoạt động cố định và tác động lớn vào quá trình vận hành nên phải chọn đúng. Hiệu suất vận hành phụ thuộc vào nhiên liệu và thời gian sử dụng liên tục, có thể bị sụt áp, hỏng thiết bị điện.
Điện mặt trời hoạt động hiệu quả nhất vào ban ngày khi cường độ ánh nắng cao. Tuy nhiên, khả năng phát điện sẽ bị ảnh hưởng bởi thời tiết, mùa mưa hoặc ban đêm vì vậy để duy trì nguồn điện liên tục, nhiều hệ thống cần kết hợp thêm pin lưu trữ hoặc điện lưới. Nếu nhu cầu tăng, có thể mở rộng công suất dễ dàng.

2.4 Mức độ tác động môi trường

Ngay từ tên gọi ta đã có thể thấy về vấn đề thân thiện môi trường, điện năng lượng mặt trời thân thiện hơn vì là nguồn năng lượng sạch, vô hạn, không phát sinh khí thải hay tiếng ồn trong quá trình vận hành. Điều này giúp giảm lượng khí nhà kính và góp phần bảo vệ môi trường sống. 
Máy phát điện sử dụng nhiên liệu đốt để tạo ra điện năng, vì vậy  phát sinh khí thải như CO₂, khói bụi và tiếng ồn. Nếu sử dụng trong thời gian dài hoặc ở khu dân cư đông đúc, máy phát điện có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng không khí và môi trường sống xung quanh. Ngoài ra, việc tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch còn làm gia tăng nguy cơ cạn kiệt tài nguyên tự nhiên. 

2.5 Tuổi thọ sử dụng

Thời gian sử dụng sẽ đánh giá được hiệu quả đầu tư lâu dài giữa hai thiết bị. 
Đối với máy phát điện, tuổi thọ phụ thuộc vào chất lượng thiết bị, tần suất sử dụng và chế độ bảo dưỡng. Nếu được bảo trì định kỳ và vận hành đúng công suất, máy có thể hoạt động ổn định trong nhiều năm. Tuy nhiên, thời gian cao nhất cũng chỉ khoảng 7 năm do các linh kiện cơ khí dễ bị hao mòn, cũng mất giá nhanh và khó bán lại. 
Trong khi đó, hệ thống điện mặt trời có tuổi thọ tương đối cao. Các tấm pin năng lượng mặt trời thường có tuổi thọ từ 20-30 năm, inverter từ 5-10 năm. Nhờ ít bộ phận chuyển động cơ học, hệ thống điện mặt trời thường ít hư hỏng và có độ bền ổn định hơn. Loại hòa lưới, hybrid có thể bán điện dư cho EVN, giá trị hiện đại cũng cao hơn.

3. Nên chọn giải pháp nào khi đầu tư ?

Thông qua việc so sánh hai giải pháp cung cấp điện ta thấy rằng máy phát điện chi phí đầu tư thấp nhưng lại vận hành tốn, kém ổn định do phụ thuộc vào bảo trì và thời gian sử dụng, dễ phát sinh khí độc hại và khó dùng được lâu dài. Điện mặt trời hơn hẳn các tiêu chí về hiệu quả vận hành cũng như hiệu quả giá trị thương mại. 
Nếu nói về hiệu quả tài chính lâu dài, hoạt động cường độ cao, an toàn, yên tĩnh thì điện năng lượng mặt trời là giải pháp đầu tư dài hạn đúng đắn. Tuy nhiên, sự phổ biến cho gia đình, dân dụng máy phát điện vẫn hơn.
Máy phát điện gia đình hiện nay đã được phát triển cao về nhiên liệu, inverter cho phép sử dụng lâu dài mà vẫn tiết kiệm điện, nhiều hãng và nhiều công suất, loại nhiên liệu cho khách hàng lựa chọn.
Dù là máy phát điện hay điện mặt trời thì cũng đều là nguồn dự trữ tuyệt vời cho quá trình sinh hoạt, hoạt động thương mại diễn ra suôn sẻ, đặc biệt là gia đình trong những ngày nắng nóng.
Nhắn tin ngay với siêu thị Hải Minh để chọn sản phẩm phù hợp với giá tốt.