Trong những năm gần đây, việc đo độ ngọt sầu riêng trước khi thu hoạch không còn là chuyện xa lạ đối với nhà vườn, hợp tác xã hay các vựa thu mua lớn. Dựa vào kinh nghiệm “nhìn gai - nghe mùi - đếm ngày”. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách dùng khúc xạ kế để đo độ ngọt sầu riêng đúng kỹ thuật, đúng bản chất, giúp người trồng và người thu mua.
Độ ngọt của sầu riêng được biểu thị thông quachỉ số Brix, phản ánh hàm lượng chất rắn hòa tan trong dịch quả, chủ yếu là đường. Khi trái sầu riêng phát triển đến giai đoạn thích hợp, tinh bột trong cơm sẽ dần chuyển hóa thành đường, tạo nên vị ngọt, béo và mùi thơm đặc trưng.
Trên thực tế, rất nhiều nhà vườn gặp trường hợp sầu riêng bị đánh giá “non”, “nhạt”, “không béo” không hẳn vì giống kém mà do thu hoạch chưa đúng thời điểm. Việc đo độ ngọt sầu riêng trước khi cắt giúp:
Đặc biệt với các vườn lớn, nếu không có công cụ đo cụ thể, đánh giá cảm tính dễ dẫn đến sai lệch giữa các lứa trái trong cùng một vườn.
Khi đo độ ngọt sầu riêng bằng khúc xạ kế, người dùng chỉ cần lấy một lượng nhỏ dịch từ phần cơm sầu riêng, nhỏ trực tiếp lên mặt lăng kính của máy. Sau đó, thiết bị sẽ cho ra kết quả ngay trên thang đo hoặc màn hình hiển thị, rất nhanh và dễ quan sát.
So với cách nếm thử thủ công bằng cảm giáckhúc xạ kế độ ngọt cầm tay mang lại nhiều lợi ích rõ ràng trong quá trình đánh giá chất lượng sầu riêng, như:
Trên thực tế, không phải khúc xạ kế nào cũng phù hợp để đo độ ngọt sầu riêng. Tùy vào quy mô vườn, tần suất kiểm tra và mục đích sử dụng người trồng và đơn vị thu mua sẽ lựa chọn loại khúc xạ kế khác nhau. Hiện nay, hai dòng được sử dụng phổ biến nhất là khúc xạ kế cơ (analog) và khúc xạ kế điện tử.
Khúc xạ kế cơ là dòng thiết bị được sử dụng rộng rãi nhất trong các vườn sầu riêng quy mô nhỏ và vừa. Thiết bị có cấu tạo khá đơn giản, không sử dụng pin, hoạt động hoàn toàn dựa trên nguyên lý khúc xạ ánh sáng và đọc kết quả thông qua thị kính.
Khi sử dụng, người đo chỉ cần nhỏ mẫu dịch sầu riêng lên lăng kính, hướng máy về phía nguồn sáng tự nhiên và quan sát vạch chia trên thang đo Brix.
Ưu điểm nổi bật của khúc xạ kế cơ:
Một số hạn chế cần lưu ý:
Trong thực tế, khúc xạ kế cơ phù hợp để đo độ ngọt sầu riêng nhằm tham khảo thời điểm thu hoạch.
Khác với dòng cơ, khúc xạ kế điện tử được thiết kế để phục vụ những công việc cần độ chính xác cao và thao tác nhanh. Loại này thường được dùng nhiều tại các vựa thu mua, hợp tác xã, doanh nghiệp xuất khẩu hoặc những vườn trồng lớn có nhu cầu kiểm tra thường xuyên.
Thiết bị hiển thị kết quả trực tiếp dưới dạng số trên màn hình, giúp người dùng dễ đọc, dễ ghi chép và so sánh giữa nhiều mẫu khác nhau trong thời gian ngắn.
Ưu điểm nổi bật của khúc xạ kế dạng điện tử :
Những điểm cần cân nhắc:
Với những đơn vị cần đo độ ngọt sầu riêng để phân loại chất lượng, thương lượng giá hoặc kiểm soát đầu ra.
Đo độ ngọt sầu riêng bằng khúc xạ kế không khó, nhưng nếu làm sai cách thì kết quả sẽ không phản ánh đúng chất lượng trái.
Khi lấy mẫu, nên chọn phần cơm nằm ở giữa múi. Tránh lấy mẫu sát vỏ vì phần này thường ít ngọt hơn, cũng không nên lấy sát hạt vì dễ bị ảnh hưởng bởi độ non hoặc độ già.
Ngoài ra, không sử dụng phần cơm bị sượng, còn cứng hoặc quá nhão, vì những vị trí này thường chưa chuyển hóa ổn định từ tinh bột sang đường, dễ làm sai lệch kết quả đo.
Trước khi tiến hành đo, việc hiệu chuẩn khúc xạ kế là bước không thể bỏ qua. Nếu thiết bị chưa được hiệu chỉnh đúng, kết quả đo dù thao tác chuẩn cũng vẫn có thể sai lệch.
Cách hiệu chuẩn khá đơn giản. Trước tiên, làm sạch lăng kính đo, sau đó nhỏ vài giọt nước cất hoặc nước sạch lên bề mặt lăng kính. Với khúc xạ kế cơ, điều chỉnh vít hiệu chuẩn cho đến khi vạch chỉ về mức 0 Brix. Với khúc xạ kế điện tử, máy thường có chế độ tự hiệu chuẩn theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Sau khi đã chuẩn bị mẫu và hiệu chuẩn thiết bị, tiến hành đo theo các bước sau:
Bước 1:Nhỏ khoảng1 - 2 giọt dịch sầu riêng lên bề mặt lăng kính, đảm bảo dịch phủ đều mặt đo.
Bước 2: Đậy nắp che lăng kính (đối với khúc xạ kế cơ) để tránh ánh sáng lọt vào không đều.
Bước 3: Hướng khúc xạ kế về phía nguồn sáng tự nhiên và quan sát thang đo bên trong.
Bước 4: Đọc và ghi lại chỉ số Brix hiển thị, đây chính là chỉ số thể hiện độ ngọt của mẫu sầu riêng.
Vớikhúc xạ kế điện tử, thao tác còn đơn giản hơn. Chỉ cần đặt mẫu lên vị trí đo, bấm nút và chờ vài giây để máy tự động hiển thị kết quả trên màn hình.
Lưu ý: Sau mỗi lần đo, nên lau sạch lăng kính bằng khăn mềm hoặc giấy chuyên dụng để tránh mẫu cũ ảnh hưởng đến lần đo tiếp theo.
Mỗi giống sầu riêng có đặc điểm riêng về độ ngọt và thời điểm chín. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm thực tế, bạn có thể tham khảo chỉ số Brix như sau:
Dưới 18 Brix: Trái còn non, cơm nhạt, chưa đạt vị ngọt và độ béo. Nếu thu hoạch lúc này, sầu sẽ thiếu chất lượng và dễ bị ép giá.
Từ 18 - 22 Brix: Trái bắt đầu đạt, cơm bắt đầu ngọt nhẹ, béo vừa phải. Mức này phù hợp với một số giống nhưng chưa phải lúc hoàn hảo để bán.
Từ 22 - 26 Brix:Trái đạt chất lượng tốt, cơm béo, vị ngọt rõ rệt.
Trên 26 Brix:Trái thường già, chín cao, cơm rất béo và ngọt đậm. Nếu để lâu hơn, sầu có thể mềm quá và dễ hỏng khi vận chuyển.
Sử dụng khúc xạ kế để đo độ ngọt sầu riêng giúp xác định chính xác thời điểm thu hoạch, đánh giá chất lượng từng trái và so sánh giữa các lô. Khi kết hợp chỉ số Brix với kinh nghiệm chăm sóc, giống và điều kiện thực tế, bạn sẽ thu hoạch sầu ngon, đồng đều và đạt giá trị cao.
Trong quá trình nuôi tôm,kiểm soát độ mặn nước ao tôm luôn là yếu tố then chốt quyết định đến tốc độ sinh trưởng và tỷ lệ sống. Tuy nhiên, không ít bà con khi cần tăng độ mặn nước ao tôm lại thực hiện quá nhanh hoặc sai cách, khiến tôm bị sốc, bỏ ăn, thậm chí chết hàng loạt. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách tăng độ mặn an toàn chính xác.
Trong ngành đóng gói thực phẩm và hàng hóa, việc sử dụng thiết bị hàn túi thổi khí ngày càng trở nên phổ biến nhờ khả năng vừa hàn kín bao bì vừa tạo độ phồng để bảo vệ sản phẩm. Dưới đây là top 3 máy hàn túi thổi khí chuyên dụng hàng đầu hiện nay được nhiều cơ sở sản xuất và đóng gói lựa chọn.
Trên thị trường hiện nay, máy hàn miệng túi thường có hai loại phổ biến: vỏ inox và vỏ sơn tĩnh điện. Vậy sự khác biệt giữa máy hàn túi vỏ inox và vỏ sơn tĩnh điện là gì, và đâu là model phù hợp với nhu cầu sử dụng của bạn? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Trong những năm gần đây, nhu cầu sử dụng máy xay xát gạo mini tại gia đình và các mô hình sản xuất nhỏ lẻ ngày càng tăng cao. Tuy nhiên, một trong những câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất trước khi mua chính là: máy xát gạo mini có tách được trấu và cám hay không?
Pa lăng điện dòng 1 tấn giúp nâng hạ hàng hoá nhanh chóng, nhẹ nhàng, an toàn. Tuy nhiên giữa hàng chục dòng sản phẩm trên thị trường với giá cả chênh lệch đáng kể, đâu mới là lựa chọn đúng. Dưới đây sẽ là top 5 pa lăng điện 1 tấn bán chạy năm 2026!
Trong nuôi trồng thủy sản, chế biến thực phẩm hay phòng thí nghiệm, đo sai độ mặn có thể khiến toàn bộ quy trình bị ảnh hưởng, thậm chí gây thiệt hại lớn. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết mỗi thiết bị đo độ mặn lại có cách sử dụng hoàn toàn khác nhau. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách dùng từng loại phổ biến như máy đo độ mặn để bàn, khúc xạ kế đo độ mặn và bút đo độ mặn cầm tay một cách chi tiết, dễ hiểu và áp dụng được ngay.
