Trong những năm gần đây, việc đo độ ngọt sầu riêng trước khi thu hoạch không còn là chuyện xa lạ đối với nhà vườn, hợp tác xã hay các vựa thu mua lớn. Dựa vào kinh nghiệm “nhìn gai - nghe mùi - đếm ngày”. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách dùng khúc xạ kế để đo độ ngọt sầu riêng đúng kỹ thuật, đúng bản chất, giúp người trồng và người thu mua.
Độ ngọt của sầu riêng được biểu thị thông quachỉ số Brix, phản ánh hàm lượng chất rắn hòa tan trong dịch quả, chủ yếu là đường. Khi trái sầu riêng phát triển đến giai đoạn thích hợp, tinh bột trong cơm sẽ dần chuyển hóa thành đường, tạo nên vị ngọt, béo và mùi thơm đặc trưng.
Trên thực tế, rất nhiều nhà vườn gặp trường hợp sầu riêng bị đánh giá “non”, “nhạt”, “không béo” không hẳn vì giống kém mà do thu hoạch chưa đúng thời điểm. Việc đo độ ngọt sầu riêng trước khi cắt giúp:
Đặc biệt với các vườn lớn, nếu không có công cụ đo cụ thể, đánh giá cảm tính dễ dẫn đến sai lệch giữa các lứa trái trong cùng một vườn.
Khi đo độ ngọt sầu riêng bằng khúc xạ kế, người dùng chỉ cần lấy một lượng nhỏ dịch từ phần cơm sầu riêng, nhỏ trực tiếp lên mặt lăng kính của máy. Sau đó, thiết bị sẽ cho ra kết quả ngay trên thang đo hoặc màn hình hiển thị, rất nhanh và dễ quan sát.
So với cách nếm thử thủ công bằng cảm giáckhúc xạ kế độ ngọt cầm tay mang lại nhiều lợi ích rõ ràng trong quá trình đánh giá chất lượng sầu riêng, như:
Trên thực tế, không phải khúc xạ kế nào cũng phù hợp để đo độ ngọt sầu riêng. Tùy vào quy mô vườn, tần suất kiểm tra và mục đích sử dụng người trồng và đơn vị thu mua sẽ lựa chọn loại khúc xạ kế khác nhau. Hiện nay, hai dòng được sử dụng phổ biến nhất là khúc xạ kế cơ (analog) và khúc xạ kế điện tử.
Khúc xạ kế cơ là dòng thiết bị được sử dụng rộng rãi nhất trong các vườn sầu riêng quy mô nhỏ và vừa. Thiết bị có cấu tạo khá đơn giản, không sử dụng pin, hoạt động hoàn toàn dựa trên nguyên lý khúc xạ ánh sáng và đọc kết quả thông qua thị kính.
Khi sử dụng, người đo chỉ cần nhỏ mẫu dịch sầu riêng lên lăng kính, hướng máy về phía nguồn sáng tự nhiên và quan sát vạch chia trên thang đo Brix.
Ưu điểm nổi bật của khúc xạ kế cơ:
Một số hạn chế cần lưu ý:
Trong thực tế, khúc xạ kế cơ phù hợp để đo độ ngọt sầu riêng nhằm tham khảo thời điểm thu hoạch.
Khác với dòng cơ, khúc xạ kế điện tử được thiết kế để phục vụ những công việc cần độ chính xác cao và thao tác nhanh. Loại này thường được dùng nhiều tại các vựa thu mua, hợp tác xã, doanh nghiệp xuất khẩu hoặc những vườn trồng lớn có nhu cầu kiểm tra thường xuyên.
Thiết bị hiển thị kết quả trực tiếp dưới dạng số trên màn hình, giúp người dùng dễ đọc, dễ ghi chép và so sánh giữa nhiều mẫu khác nhau trong thời gian ngắn.
Ưu điểm nổi bật của khúc xạ kế dạng điện tử :
Những điểm cần cân nhắc:
Với những đơn vị cần đo độ ngọt sầu riêng để phân loại chất lượng, thương lượng giá hoặc kiểm soát đầu ra.
Đo độ ngọt sầu riêng bằng khúc xạ kế không khó, nhưng nếu làm sai cách thì kết quả sẽ không phản ánh đúng chất lượng trái.
Khi lấy mẫu, nên chọn phần cơm nằm ở giữa múi. Tránh lấy mẫu sát vỏ vì phần này thường ít ngọt hơn, cũng không nên lấy sát hạt vì dễ bị ảnh hưởng bởi độ non hoặc độ già.
Ngoài ra, không sử dụng phần cơm bị sượng, còn cứng hoặc quá nhão, vì những vị trí này thường chưa chuyển hóa ổn định từ tinh bột sang đường, dễ làm sai lệch kết quả đo.
Trước khi tiến hành đo, việc hiệu chuẩn khúc xạ kế là bước không thể bỏ qua. Nếu thiết bị chưa được hiệu chỉnh đúng, kết quả đo dù thao tác chuẩn cũng vẫn có thể sai lệch.
Cách hiệu chuẩn khá đơn giản. Trước tiên, làm sạch lăng kính đo, sau đó nhỏ vài giọt nước cất hoặc nước sạch lên bề mặt lăng kính. Với khúc xạ kế cơ, điều chỉnh vít hiệu chuẩn cho đến khi vạch chỉ về mức 0 Brix. Với khúc xạ kế điện tử, máy thường có chế độ tự hiệu chuẩn theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Sau khi đã chuẩn bị mẫu và hiệu chuẩn thiết bị, tiến hành đo theo các bước sau:
Bước 1:Nhỏ khoảng1 - 2 giọt dịch sầu riêng lên bề mặt lăng kính, đảm bảo dịch phủ đều mặt đo.
Bước 2: Đậy nắp che lăng kính (đối với khúc xạ kế cơ) để tránh ánh sáng lọt vào không đều.
Bước 3: Hướng khúc xạ kế về phía nguồn sáng tự nhiên và quan sát thang đo bên trong.
Bước 4: Đọc và ghi lại chỉ số Brix hiển thị, đây chính là chỉ số thể hiện độ ngọt của mẫu sầu riêng.
Vớikhúc xạ kế điện tử, thao tác còn đơn giản hơn. Chỉ cần đặt mẫu lên vị trí đo, bấm nút và chờ vài giây để máy tự động hiển thị kết quả trên màn hình.
Lưu ý: Sau mỗi lần đo, nên lau sạch lăng kính bằng khăn mềm hoặc giấy chuyên dụng để tránh mẫu cũ ảnh hưởng đến lần đo tiếp theo.
Mỗi giống sầu riêng có đặc điểm riêng về độ ngọt và thời điểm chín. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm thực tế, bạn có thể tham khảo chỉ số Brix như sau:
Dưới 18 Brix: Trái còn non, cơm nhạt, chưa đạt vị ngọt và độ béo. Nếu thu hoạch lúc này, sầu sẽ thiếu chất lượng và dễ bị ép giá.
Từ 18 - 22 Brix: Trái bắt đầu đạt, cơm bắt đầu ngọt nhẹ, béo vừa phải. Mức này phù hợp với một số giống nhưng chưa phải lúc hoàn hảo để bán.
Từ 22 - 26 Brix:Trái đạt chất lượng tốt, cơm béo, vị ngọt rõ rệt.
Trên 26 Brix:Trái thường già, chín cao, cơm rất béo và ngọt đậm. Nếu để lâu hơn, sầu có thể mềm quá và dễ hỏng khi vận chuyển.
Sử dụng khúc xạ kế để đo độ ngọt sầu riêng giúp xác định chính xác thời điểm thu hoạch, đánh giá chất lượng từng trái và so sánh giữa các lô. Khi kết hợp chỉ số Brix với kinh nghiệm chăm sóc, giống và điều kiện thực tế, bạn sẽ thu hoạch sầu ngon, đồng đều và đạt giá trị cao.
Khi lựa chọn máy hàn miệng túi dập tay cho sản xuất hoặc đóng gói kinh doanh, kích thước đường hàn là một trong những yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo sản phẩm được bảo quản tốt, kín khít và đẹp mắt. Hải Minh sẽ tư vấn mua máy hàn túi dập tay 20cm, 30cm, 40cm phù hợp, giúp bạn lựa chọn dòng máy đúng chuẩn cho nhu cầu của mình.
Máy cưa xích hơn 1 triệu đồng – mức đầu tư vừa túi tiền, dễ tiếp cận, phù hợp cho các nhu cầu cơ bản. Tuy nhiên, không phải model nào trong tầm giá này cũng đảm bảo độ bền. Dưới đây là top 5 đáng mua nhất năm 2026!
Hãy cùng Hải Minh điểm qua những thương hiệu máy chà sàn công nghiệp được tin dùng nhất năm 2026, giúp người dùng dễ dàng lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu thực tế.
Tùy theo quy mô và nhu cầu sản xuất, doanh nghiệp có thể lựa chọn máy seal hộp giấy bán tự động hoặc máy seal hộp giấy tự động. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn so sánh máy đóng seal hộp giấy bán tự động và tự động từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp nhất cho hoạt động sản xuất.
Để giải quyết bài toán "tải trọng lớn", bạn cần đầu tư những dòng máy hàn miệng túi công nghiệp với kết cấu khung gầm chắc chắn và hệ thống truyền động bằng thép. Vậy đâu là dòng máy hàn túi cho tải trọng 5kg nên đầu tư?
Chi phí vận hành máy đóng đai thép có cao không là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp quan tâm khi đầu tư thiết bị đóng gói. Bài viết sẽ phân tích chi tiết các khoản chi phí như điện năng, vật tư tiêu hao, bảo trì và nhân công để giúp bạn đánh giá chính xác hiệu quả kinh tế khi sử dụng máy.
