Trong những năm gần đây, việc đo độ ngọt sầu riêng trước khi thu hoạch không còn là chuyện xa lạ đối với nhà vườn, hợp tác xã hay các vựa thu mua lớn. Dựa vào kinh nghiệm “nhìn gai - nghe mùi - đếm ngày”. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách dùng khúc xạ kế để đo độ ngọt sầu riêng đúng kỹ thuật, đúng bản chất, giúp người trồng và người thu mua.
Độ ngọt của sầu riêng được biểu thị thông quachỉ số Brix, phản ánh hàm lượng chất rắn hòa tan trong dịch quả, chủ yếu là đường. Khi trái sầu riêng phát triển đến giai đoạn thích hợp, tinh bột trong cơm sẽ dần chuyển hóa thành đường, tạo nên vị ngọt, béo và mùi thơm đặc trưng.
Trên thực tế, rất nhiều nhà vườn gặp trường hợp sầu riêng bị đánh giá “non”, “nhạt”, “không béo” không hẳn vì giống kém mà do thu hoạch chưa đúng thời điểm. Việc đo độ ngọt sầu riêng trước khi cắt giúp:
Đặc biệt với các vườn lớn, nếu không có công cụ đo cụ thể, đánh giá cảm tính dễ dẫn đến sai lệch giữa các lứa trái trong cùng một vườn.
Khi đo độ ngọt sầu riêng bằng khúc xạ kế, người dùng chỉ cần lấy một lượng nhỏ dịch từ phần cơm sầu riêng, nhỏ trực tiếp lên mặt lăng kính của máy. Sau đó, thiết bị sẽ cho ra kết quả ngay trên thang đo hoặc màn hình hiển thị, rất nhanh và dễ quan sát.
So với cách nếm thử thủ công bằng cảm giáckhúc xạ kế độ ngọt cầm tay mang lại nhiều lợi ích rõ ràng trong quá trình đánh giá chất lượng sầu riêng, như:
Trên thực tế, không phải khúc xạ kế nào cũng phù hợp để đo độ ngọt sầu riêng. Tùy vào quy mô vườn, tần suất kiểm tra và mục đích sử dụng người trồng và đơn vị thu mua sẽ lựa chọn loại khúc xạ kế khác nhau. Hiện nay, hai dòng được sử dụng phổ biến nhất là khúc xạ kế cơ (analog) và khúc xạ kế điện tử.
Khúc xạ kế cơ là dòng thiết bị được sử dụng rộng rãi nhất trong các vườn sầu riêng quy mô nhỏ và vừa. Thiết bị có cấu tạo khá đơn giản, không sử dụng pin, hoạt động hoàn toàn dựa trên nguyên lý khúc xạ ánh sáng và đọc kết quả thông qua thị kính.
Khi sử dụng, người đo chỉ cần nhỏ mẫu dịch sầu riêng lên lăng kính, hướng máy về phía nguồn sáng tự nhiên và quan sát vạch chia trên thang đo Brix.
Ưu điểm nổi bật của khúc xạ kế cơ:
Một số hạn chế cần lưu ý:
Trong thực tế, khúc xạ kế cơ phù hợp để đo độ ngọt sầu riêng nhằm tham khảo thời điểm thu hoạch.
Khác với dòng cơ, khúc xạ kế điện tử được thiết kế để phục vụ những công việc cần độ chính xác cao và thao tác nhanh. Loại này thường được dùng nhiều tại các vựa thu mua, hợp tác xã, doanh nghiệp xuất khẩu hoặc những vườn trồng lớn có nhu cầu kiểm tra thường xuyên.
Thiết bị hiển thị kết quả trực tiếp dưới dạng số trên màn hình, giúp người dùng dễ đọc, dễ ghi chép và so sánh giữa nhiều mẫu khác nhau trong thời gian ngắn.
Ưu điểm nổi bật của khúc xạ kế dạng điện tử :
Những điểm cần cân nhắc:
Với những đơn vị cần đo độ ngọt sầu riêng để phân loại chất lượng, thương lượng giá hoặc kiểm soát đầu ra.
Đo độ ngọt sầu riêng bằng khúc xạ kế không khó, nhưng nếu làm sai cách thì kết quả sẽ không phản ánh đúng chất lượng trái.
Khi lấy mẫu, nên chọn phần cơm nằm ở giữa múi. Tránh lấy mẫu sát vỏ vì phần này thường ít ngọt hơn, cũng không nên lấy sát hạt vì dễ bị ảnh hưởng bởi độ non hoặc độ già.
Ngoài ra, không sử dụng phần cơm bị sượng, còn cứng hoặc quá nhão, vì những vị trí này thường chưa chuyển hóa ổn định từ tinh bột sang đường, dễ làm sai lệch kết quả đo.
Trước khi tiến hành đo, việc hiệu chuẩn khúc xạ kế là bước không thể bỏ qua. Nếu thiết bị chưa được hiệu chỉnh đúng, kết quả đo dù thao tác chuẩn cũng vẫn có thể sai lệch.
Cách hiệu chuẩn khá đơn giản. Trước tiên, làm sạch lăng kính đo, sau đó nhỏ vài giọt nước cất hoặc nước sạch lên bề mặt lăng kính. Với khúc xạ kế cơ, điều chỉnh vít hiệu chuẩn cho đến khi vạch chỉ về mức 0 Brix. Với khúc xạ kế điện tử, máy thường có chế độ tự hiệu chuẩn theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Sau khi đã chuẩn bị mẫu và hiệu chuẩn thiết bị, tiến hành đo theo các bước sau:
Bước 1:Nhỏ khoảng1 - 2 giọt dịch sầu riêng lên bề mặt lăng kính, đảm bảo dịch phủ đều mặt đo.
Bước 2: Đậy nắp che lăng kính (đối với khúc xạ kế cơ) để tránh ánh sáng lọt vào không đều.
Bước 3: Hướng khúc xạ kế về phía nguồn sáng tự nhiên và quan sát thang đo bên trong.
Bước 4: Đọc và ghi lại chỉ số Brix hiển thị, đây chính là chỉ số thể hiện độ ngọt của mẫu sầu riêng.
Vớikhúc xạ kế điện tử, thao tác còn đơn giản hơn. Chỉ cần đặt mẫu lên vị trí đo, bấm nút và chờ vài giây để máy tự động hiển thị kết quả trên màn hình.
Lưu ý: Sau mỗi lần đo, nên lau sạch lăng kính bằng khăn mềm hoặc giấy chuyên dụng để tránh mẫu cũ ảnh hưởng đến lần đo tiếp theo.
Mỗi giống sầu riêng có đặc điểm riêng về độ ngọt và thời điểm chín. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm thực tế, bạn có thể tham khảo chỉ số Brix như sau:
Dưới 18 Brix: Trái còn non, cơm nhạt, chưa đạt vị ngọt và độ béo. Nếu thu hoạch lúc này, sầu sẽ thiếu chất lượng và dễ bị ép giá.
Từ 18 - 22 Brix: Trái bắt đầu đạt, cơm bắt đầu ngọt nhẹ, béo vừa phải. Mức này phù hợp với một số giống nhưng chưa phải lúc hoàn hảo để bán.
Từ 22 - 26 Brix:Trái đạt chất lượng tốt, cơm béo, vị ngọt rõ rệt.
Trên 26 Brix:Trái thường già, chín cao, cơm rất béo và ngọt đậm. Nếu để lâu hơn, sầu có thể mềm quá và dễ hỏng khi vận chuyển.
Sử dụng khúc xạ kế để đo độ ngọt sầu riêng giúp xác định chính xác thời điểm thu hoạch, đánh giá chất lượng từng trái và so sánh giữa các lô. Khi kết hợp chỉ số Brix với kinh nghiệm chăm sóc, giống và điều kiện thực tế, bạn sẽ thu hoạch sầu ngon, đồng đều và đạt giá trị cao.
“Nên mua tời điện treo hay tời kéo mặt đất?”. Bài viết này, Siêu thị Hải Minh sẽ phân tích chi tiết ưu nhược điểm của từng loại để người dùng có đánh giá khách quan, và dễ dàng lựa chọn sản phẩm phù hợp cho mình.
Việc chọn không đúng loại tời 12V hay 24V có thể khiến máy hoạt động yếu, không đảm bảo hiệu quả nâng hạ, ảnh hưởng đến ắc quy của xe. Vậy trong bài viết này, hãy cùng Hải Minh “So sánh tời điện 12V và 24V: Nên chọn loại nào”.
Bài review máy đo độ dày lớp sơn chi tiết, giúp gara và showroom ô tô hiểu rõ cách kiểm tra sơn zin, phát hiện sơn lại và lựa chọn thiết bị phù hợp cho công việc thẩm định, chăm sóc xe chuyên nghiệp.
Ít ai biết rằng nếu không hiểu rõ về nguyên liệu, nhiệt độ ép, thiết bị sử dụng và cách bảo quản, dầu thực vật tự ép có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết và đầy đủ cho bạn. Tham khảo ngay...
Nhiều người mặc định rằng chỉ cần là inox 304 thì hoàn toàn an toàn cho sức khỏe. Nhưng thực tế, inox 304 là gì, cấu tạo ra sao và trong những điều kiện nào nó mới thực sự an toàn? bài viết này sẽ giải đáp chi tiết cho bạn.
Dầu ăn là một trong những nguyên liệu cơ bản không thể thiếu để chế biến món ăn ngon. Vậy dầu ăn công nghiệp là gì? ưu nhược điểm ra sao ? cùng sieuthihaiminh tìm hiểu trong bài viết này
