Máy xát trắng gạo ngày càng được sử dụng rộng rãi từ hộ xay xát nhỏ đến nhà máy công nghiệp. Tuy nhiên, không ít khách hàng vận hành sai cách làm gạo giảm chất lượng, máy nhanh hỏng và phát sinh chi phí sửa chữa. Bài viết sẽ chỉ rõ các lỗi thường gặp và cách tránh hiệu quả.

Máy xát trắng gạo là thiết bị không thể thiếu trong chuỗi sản xuất và chế biến gạo, từ quy mô hộ gia đình, tổ hợp tác cho đến các cơ sở xay xát lớn. Chức năng chính của máy là loại bỏ lớp cám bên ngoài hạt gạo lứt, tạo ra hạt gạo trắng, sạch, đạt tiêu chuẩn thương phẩm.
Trong những năm gần đây, máy xay xát trắng gạo được cải tiến liên tục về thiết kế, công suất và độ chính xác. Tuy nhiên, dù là dòng máy hiện đại hay máy truyền thống, nếu vận hành không đúng cách hoặc thiếu kinh nghiệm, người dùng vẫn rất dễ gặp phải các lỗi kỹ thuật. Những lỗi này không chỉ làm giảm chất lượng gạo thành phẩm mà còn khiến máy nhanh xuống cấp, tốn điện và phát sinh chi phí sửa chữa không đáng có.
Một trong những lỗi thường gặp nhất khi sử dụng máy xát gạo là bỏ qua công đoạn làm sạch nguyên liệu lúa trước khi đưa vào. Khách hàng lầm tưởng rằng thóc hoặc gạo lứt chỉ cần xay trực tiếp mà không cần loại bỏ tạp chất như đá nhỏ, rơm rạ, cát hoặc kim loại vụn.

Thực tế thì các tạp chất này chính là nguyên nhân hàng đầu gây mòn trục xát, rách lưới sàng và kẹt máy trong quá trình vận hành. Khi máy xay xát nguyên liệu không sạch, hiệu suất xát giảm rõ rệt, gạo dễ bị trầy xước và tỷ lệ hạt gãy tăng cao.
Đây là lỗi rất hay gặp, đặc biệt ở những cơ sở sử dụng máy đã lâu hoặc điều chỉnh chưa chuẩn. Biểu hiện rõ nhất là gạo sau xát có hạt trắng hạt còn ngà, lớp cám bong không đều, làm giảm giá trị gạo sau khi xát được.
Nguyên nhân thường đến từ việc khe xát điều chỉnh chưa phù hợp, mâm xát bị mòn hoặc lượng gạo nạp vào không ổn định. Trong nhiều trường hợp, người vận hành tăng lượng gạo để đạt năng suất cao hơn nhưng vô tình khiến quá trình xát mất cân bằng.
Cách khắc phục là nên kiểm tra lại độ mòn của mâm xát, điều chỉnh khe xát phù hợp với từng loại gạo và không nên chạy máy quá tải so với công suất thiết kế.

Máy rung lắc là dấu hiệu cho thấy kết cấu máy không còn ổn định. Nếu để lâu, rung lắc có thể làm lỏng bu lông, lệch trục và gây mòn các chi tiết máy nhanh hơn mức bình thường.
Nguyên nhân phổ biến bao gồm:
Bạn nên kiểm tra lại vị trí đặt máy, siết chặt toàn bộ bu lông và kiểm tra các bộ phận quay. Nếu rung lắc vẫn xảy ra, nên dừng máy để kiểm tra sâu bên trong thay vì cố gắng vận hành tiếp.
Xem thêm: Cấu tạo máy xay xát trắng gạo chi tiết
Lỗi này thường khiến người dùng lầm tưởngmáy xay xát trắng gạo yếu hoặc không đủ công suất.
Gạo quá ẩm hoặc quá khô đều ảnh hưởng đến khả năng xát trắng. Ngoài ra, nếu mâm xát đã mòn hoặc khe xát mở quá rộng, máy sẽ không loại bỏ hết lớp cám.
Người vận hành máy nên kiểm tra độ ẩm lúa, gạo trước khi xát, đồng thời điều chỉnh lại khe xát theo đúng hướng dẫn kỹ thuật của từng dòng máy xát trắng gạo.

Kẹt gạo là lỗi gây gián đoạn sản xuất rõ ràng nhất. Khi gạo không thoát ra được, máy sẽ bị dừng đột ngột hoặc chạy ì, dễ dẫn đến cháy động cơ nếu không phát hiện kịp thời.
Nguyên nhân phổ biến là:
Để tránh lỗi này, cần làm sạch gạo trước khi xát, kiểm soát lưu lượng nạp và vệ sinh buồng xát thường xuyên.
Tiếng ồn lạ như tiếng va đập kim loại, tiếng rít kéo dài hoặc âm thanh không đều là dấu hiệu cảnh báo máy đang gặp vấn đề.
Khi nghe thấy tiếng ồn bất thường, người vận hành không nên cố chạy tiếp mà cần dừng máy để kiểm tra. Việc xử lý sớm sẽ giúp tránh hư hỏng nặng hơn về sau.
Động cơ nóng lên nhanh là dấu hiệu cho thấy máy đang làm việc quá tải hoặc hệ thống làm mát không hiệu quả. Nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần, động cơ rất dễ cháy cuộn dây.
Nguyên nhân thường gặp bao gồm:
Cách xử lý là giảm tải, cho máy nghỉ giữa các ca vận hành và đảm bảo nguồn điện phù hợp với công suất động cơ của máy xát trắng gạo đang sử dụng.
Gạo nát là vấn đề khiến nhiều người đau đầu, đặc biệt khi bán cho thương lái hoặc xuất khẩu. Nguyên nhân không chỉ do chất lượng gạo mà còn liên quan trực tiếp đến cách vận hành máy.
Khi khe xát điều chỉnh quá chặt hoặc tốc độ quay quá cao, hạt gạo sẽ chịu lực ma sát lớn và dễ bị vỡ. Ngoài ra, gạo quá khô cũng là yếu tố khiến tỷ lệ gạo nát tăng lên.
Giải pháp là điều chỉnh lại thông số xát, lựa chọn tốc độ phù hợp và kiểm soát tốt độ ẩm gạo đầu vào.

Nhiều cơ sở nhận thấy chi phí tiền điện tăng nhưng không rõ nguyên nhân. Trên thực tế, máy xát trắng gạo tiêu thụ điện cao thường do hoạt động kém hiệu quả.
Nguyên nhân có thể là:
Nên thường xuyên bảo trì định kỳ, thay thế linh kiện mòn và vận hành đúng công suất sẽ giúp giảm đáng kể lượng điện năng tiêu thụ.
Nếu quan sát kỹ, có thể thấy phần lớn lỗi phát sinh đều bắt nguồn từ ba yếu tố chính.
- Thứ nhất là thói quen vận hành theo kinh nghiệm mà không dựa trên hướng dẫn kỹ thuật.
- Thứ hai là thiếu bảo trì định kỳ, dẫn đến các chi tiết xuống cấp mà không được phát hiện sớm.
- Cuối cùng là sử dụng nguyên liệu đầu vào không phù hợp, đặc biệt là độ ẩm và tạp chất trong gạo.
Khi ba yếu tố này cộng hưởng, máy xát trắng gạo dù tốt đến đâu cũng khó duy trì hiệu suất ổn định trong thời gian dài.
Bảo trì không phải là công việc phức tạp nhưng đòi hỏi sự đều đặn. Người dùng nên xây dựng lịch kiểm tra định kỳ theo tuần hoặc theo tháng tùy tần suất sử dụng.
Các hạng mục cần chú ý gồm vệ sinh buồng xát, kiểm tra mâm xát, bôi trơn ổ bi và siết chặt các khớp nối. Việc bảo trì đúng cách không chỉ giúp máy chạy êm hơn mà còn giảm đáng kể các lỗi thường gặp trong quá trình xát gạo.
Nhìn chung, nên hiểu rõ các lỗi thường gặp khi sử dụng máy xát trắng gạo và vận hành đúng kỹ thuật sẽ giúp gạo đạt chất lượng ổn định, máy bền bỉ và tiết kiệm chi phí sửa chữa. Chủ động kiểm tra, bảo trì định kỳ là giải pháp lâu dài hiệu quả cao ok.
Nếu bạn đang có ý định đầu tư thiết bị đóng gói cho hải sản, hãy lưu tâm 5 sai lầm phổ biến khi lựa chọn máy hàn miệng túi cho hải sản dưới đây để tránh “mất tiền oan” và đảm bảo sản xuất lâu dài, ổn định.
Bạn đang đối mặt với những ngày nồm ẩm kinh hoàng tại miền Bắc, khi sàn nhà luôn "đổ mồ hôi" trơn trượt, tường nhà bắt đầu xuất hiện những vết mốc đen và quần áo thì mãi không khô, bốc mùi khó chịu? Hay bạn là chủ doanh nghiệp đang lo sốt vó khi kho hàng linh kiện điện tử, thực phẩm trị giá hàng tỷ đồng có nguy cơ hư hỏng do độ ẩm vượt mức cho phép?
Tình trạng xâm nhập mặn tại các cửa sông miền Tây và miền Trung đang diễn biến ngày càng phức tạp, đe dọa trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Khó khăn lớn nhất mà người dân gặp phải là không thể nhận biết độ mặn bằng mắt thường hay cảm giác. Để chủ động ứng phó, việc trang bị một dụng cụ đo độ mặn nước sông chính xác là vô cùng cấp thiết.
Khối lượng công việc tăng cao, máy duỗi sắt đang dùng yếu, quá tải. Đừng để chất lượng sắt duỗi ảnh hưởng đến chất lượng thi công, trễ tiến độ, đội chi phí. Dưới đây là 5 máy duỗi sắt công suất lớn khỏe, bền nên mua.
Ngành phân bón yêu cầu cao về độ kín miệng bao, khả năng chịu tải và chống bụi. Vì vậy, không phải dòng máy khâu bao nào cũng phù hợp để sử dụng lâu dài trong môi trường này. Sau đây, cùng Hải Minh đi sâu vào phân tích đặc tính bao phân bón và gợi ý các dòng máy may bao chuyên dụng cho loại bao này.
Đóng gói các loại hạt đầy túi để tối ưu diện tích, việc sử dụng máy hàn nằm ngang khiến hạt bị đổ vãi, làm ướt hoặc dính bụi vào miệng túi, dẫn đến mối hàn bị hở. Để giải quyết vấn đề này, việc lựa chọn một chiếc máy hàn miệng túi chuyên dụng cho các loại hạt.