EC Và TDS Là Gì? Vai Trò Của Hai Chỉ Số Trong Trồng Thủy Canh

Trong những năm gần đây, trồng thủy canh ngày càng được ứng dụng rộng rãi từ nông nghiệp công nghệ cao đến hộ gia đình trồng rau sạch. Ưu điểm lớn nhất của phương pháp này là kiểm soát dinh dưỡng và năng suất ổn định. Tuy nhiên, để cây phát triển đúng chuẩn, người trồng cần hiểu rõ hai chỉ số quan trọng là EC và TDS yếu tố quyết định chất lượng dung dịch dinh dưỡng.

1. EC và TDS là gì ? Bản chất 2 chỉ số này

1.1 Khái niệm EC là gì?

EC là viết tắt củaElectrical Conductivity tức độ dẫn điện của dung dịch. Trong trồng thủy canh, EC được dùng để đo khả năng dẫn điện của dung dịch dinh dưỡng, từ đó phản ánh mức độ đậm đặc của các ion khoáng hòa tan như Nitrat, Kali, Canxi, Magie…

Nói một cách dễ hiểu, dung dịch càng nhiều muối khoáng hòa tan thìEC càng cao. Ngược lại, dung dịch loãng thì EC thấp. EC thường được đo bằng đơn vị mS/cm hoặc µS/cm, trong đó mS/cm là đơn vị phổ biến nhất trong nông nghiệp thủy canh.

Điểm mạnh của chỉ số EC là phản ánh tương đối chính xác nồng độ dinh dưỡng thực tế mà rễ cây đang tiếp xúc, đặc biệt phù hợp cho các hệ thống trồng quy mô vừa và lớn, nơi cần kiểm soát chặt chẽ.

1.2 Khái niệm TDS là gì?

TDS là viết tắt củaTotal Dissolved Solids, nghĩa là tổng chất rắn hòa tan trong dung dịch. Chỉ số này thể hiện tổng lượng khoáng chất, muối, kim loại và các hợp chất hòa tan khác có trong nước.

Đơn vị đo TDS thường là ppm (parts per million) hoặc mg/L. Trong thủy canh, TDS cũng được dùng để đánh giá nồng độ dinh dưỡng, tuy nhiên bản chất của TDS là con số quy đổi từ EC, chứ không phải đo trực tiếp từng loại chất.

Chính vì vậy, TDS thường được sử dụng nhiều trong các mô hình nhỏ, hộ gia đình hoặc người mới bắt đầu, do cách đọc dễ hiểu và máy đo TDS thường rẻ hơnmáy đo EC chuyên dụng.

1.3 Sự khác nhau giữa EC và TDS

Trên thực tế, EC và TDS có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, nhưng không hoàn toàn giống nhau. EC là giá trị đo gốc, còn TDS là giá trị suy ra từ EC theo một hệ số quy đổi nhất định (thường là 0.5 hoặc 0.7 tùy loại máy).

• EC: chính xác hơn, phù hợp cho người trồng chuyên nghiệp
• TDS: dễ dùng, dễ đọc, phù hợp cho người mới

2. Vì sao EC và TDS lại quan trọng trong trồng thủy canh?

Khác với trồng đất, cây thủy canh không có “vùng đệm” dinh dưỡng tự nhiên. Rễ cây tiếp xúc trực tiếp với dung dịch dinh dưỡng, nên chỉ cần sai lệch nhỏ về nồng độ cũng có thể ảnh hưởng rõ rệt đến sinh trưởng.

2.1 Vai trò của EC đối với cây trồng thủy canh

EC phản ánh lượng dinh dưỡng mà cây có thể hấp thụ. Nếu EC quá thấp, dung dịch thiếu khoáng, cây sẽ có biểu hiện:

• Lá cây nhạt màu
• Sinh trưởng chậm
• Bộ rễ phát triển yếu

Ngược lại, nếu EC quá cao:

• Rễ bị “sốc mặn”
• Khả năng hút nước giảm
• Cây dễ bị cháy mép lá, xoăn lá, thậm chí chết rễ

Vì vậy, duy trì EC trong ngưỡng phù hợp với từng loại cây và từng giai đoạn phát triển là yếu tố quyết định năng suất.

2.2 Vai trò TDS đối với cây trồng thủy canh

TDS giúp người trồng nhanh chóng biết được dung dịch đang đậm hay loãng, từ đó điều chỉnh kịp thời. Dù không chi tiết bằng EC, nhưng TDS vẫn là công cụ hữu ích để:

• Theo dõi sự thay đổi dinh dưỡng cây trồng theo thời gian
• Phát hiện nhanh tình trạng pha dung dịch sai tỷ lệ
• Kiểm tra chất lượng nước tưới đầu vào chất lượng

Trong nhiều mô hình thủy canh nhỏ, TDS đủ để đáp ứng nhu cầu kiểm soát cơ bản.

3. Chỉ số EC và TDS chuẩn cho các loại cây thủy canh phổ biến

Trong thủy canh, mỗi loại cây và từng giai đoạn phát triển đều cần mức EC và TDS khác nhau. Khi điều chỉnh đúng cây sẽ hấp thụ đủ dinh dưỡng, tránh còi cọc hay cháy rễ.

Rau ăn lá (xà lách, cải, rau muống, cải ngồng, cải xoan…)

- Giai đoạn cây con: EC khoảng0.8 - 1.2 mS/cm, tương đươngTDS 600 - 700 ppm.Ở giai đoạn này, cây còn nhỏ, rễ non, nên dung dịch dinh dưỡng không cần quá đậm đặc. Chỉ số vừa phải giúp cây phát triển rễ và lá khỏe mạnh.
-Giai đoạn phát triển mạnh: EC1.2 - 2.0 mS/cm, TDS700 - 1400 ppm.Khi cây bắt đầu lớn, nhu cầu dinh dưỡng tăng. Tăng EC/TDS vừa đủ giúp lá xanh tốt, cây sinh trưởng đều, nhưng vẫn tránh quá cao khiến rễ bị “sốc mặn”.

Cây ăn quả (cà chua, dưa leo, ớt, đậu cô ve…)

- Giai đoạn sinh trưởng: EC1.8 - 2.5 mS/cm, TDS1200 - 1800 pp.Đây là lúc cây cần nhiều dinh dưỡng để phát triển thân, lá và hệ thống rễ. EC thấp quá cây chậm phát triển, EC quá cao dễ gây cháy rễ.

-Giai đoạn ra hoa, đậu quả: EC2.5 - 3.5 mS/cm, TDS1800 - 2500 ppm.Giai đoạn này cây cần lượng khoáng chất lớn để nuôi hoa và quả. Chỉ số EC/TDS cao hơn giúp quả phát triển tốt, ngọt, tròn và đầy đặn.

Thảo mộc và rau gia vị (húng quế, rau thơm…)

EC phù hợp:1.0 - 2.2 mS/cm, TDS700 - 1500 ppm. Những loại cây này thường nhỏ, rễ mảnh và nhạy cảm với dung dịch dinh dưỡng quá đậm đặc. Chỉ số EC/TDS vừa đủ giúp cây xanh, thơm, phát triển đều mà không bị “sốc” rễ.

Trên đây là nội dung giải thích chi tiết vềEC và TDS trong trồng thủy canh, vai trò và chỉ số chuẩn cho từng loại cây. Hi vọng bài viết giúp bạn hiểu rõ, áp dụng đúng và duy trì cây phát triển khỏe mạnh, năng suất ổn định.